AYAS NAUTICAL RESEARCH CLUB DIVING DEPARTMENT

*

Head of Department, Instructor Rafayel Mkrtchyan(ARM.ACSDI.0001)

Instructor Artak Elmasakyan (ARM.ACSDI.0002)

*

AYAS Club. Aalpine waters Graduated Divers:

Karen Balayan. Divemaster  (ARM.ACSDM.0001)

Vadim Pyltsov. Divemaster (ARM.ACSDM.0002)

Andrey Shovgelya. Divemaster (ARM.ACSDM.0003)

Sergey Liksunov. Divemaster (ARM.ACSDM.0004)

Albert Asoyan. Divemaster (ARM.ACSDM.00o5)

Anzhela Sargsyan (ARM.ACSDM.0006)

*


AYAS Club Third Step Graduated Divers (up to 34m admissible dept for alpine waters (h. 2000 m above sea level) and up to 40m for sea level waters) with rights to carrying out an engineering and technical works:

Tornik Stepanyan. Technical (ARM.ACSDI.0001)

Vrezh Voskanyan. Technical (ARM.ACSDI.0002)

Vigen Voskanyan. Technical (ARM.ACSDI.0003)

Stepan Karapetyan. Technical (ARM.ACSDI.0004)

Karen Abrahamyan. Technical (ARM.ACSDI.0005)

Radik Eloyan. Technical (ARM.ACSDI.0006)

Armen Hayrapetyan. Technical (ARM.ACSDI.0007)

Artur Petrosyan. Technical (ARM.ACSDI.0008)

*

AYAS Club Second Step Graduated Divers (up to 36m admissible dept for alpine waters and up to 40m for sea level waters):

Andrey Shovgelya (ARM.ACSDG2.0001)

Areg Nalbandyan (ARM.ACSDG2.0002)

*

AYAS Club First Step Graduated Divers (up to 15m admissible dept for alpine waters and up to 17m for sea level waters):

Alexander Margaryan (ARM.ACSDG.0005)

Armen Khalatyan (ARM.ACSDG.0006)

Gagik Margaryan (ARM.ACSDG.0007)

Karen Qoloyan (ARM.ACSDG.0008)

Kristine Karapetyan (ARM.ACSDG.0009)

Samvel Rostomyan (ARM.ACSDG.0010)

Artashes Emin (ARM.ACSDG.0011)

Anahit Davtyan (ARM.ACSDG.0012)

Ara Tamanyan (ARM.ACSDG.0013)

Armenak Avagyan (ARM.ACSDG.0014)

Mihran Sahakyan (ARM.ACSDG.0015)

Gevorg Elmasakyan (ARM.ACSDG.0016)

Artur Ghumashyan (ARM.ACSDG.0017)

Anahit Matevosyan (ARM.ACSDG.0018)

Davit Gevorgyan (ARM.ACSDG.0019)

Arshak Avagyan (ARM.ACSDG.0020)

Arkadi Khachatryan (ARM.ACSDG.0021)

A. Reza Shams (ARM.ACSDG.0022)

Gevorg Karapetyan (ARM.ACSDG.0023)

Gor Grigoryan (ARM.ACSDG.0024) youth

Daniel Tagvoryan (ARM.ACSDG.0025) youth

Armen Harutyunyan (ARM.ACSDG.0026) youth

Gegam Harutyunyan (ARM.ACSDG.0027)

Dmytro Samarets(ARM.ACSDG.0028)

Vachagan Andikyan(ARM.ACSDG.0029)

Hovsep Manukyan(ARM.ACSDG.0030)

Babken Hakobyan(ARM.ACSDG.0031)

Armen Tonoyan(ARM.ACSDG.0032)

Artur Hayrapetyan(ARM.ACSDG.0033)

Vahram Afandyan(ARM.ACSDG.0034)

Ashot Afandyan(ARM.ACSDG.0035)

Mikael Afandyan(ARM.ACSDG.0036)

Artashes Baghdasaryan(ARM.ACSDG.0037)

Artur Mankikyan (ARM.ACSDG.0038)

Mila Hamzayan(ARM.ACSDG.0039)

Andrey Shovgelya (ARM.ACSDG.0040)

Rafayel Khachatryan (ARM.ACSDG.0041)

Arman Astabatyan (АRМ.ACSDG.0042)

Albert Asoyan(ARM.ACSDG.0043)

Artashes Kandaryan(ARM.ACSDG.0044)

Hayk Vardanyan (ARM.ACSDG.0045)

Karen Danielyan (ARM.ACSDG.0046)

Anzhela Sargsyan (ARM.ACSDG.0047)
Armen Malkhasyan (ARM.ACSDG.0048)

*

Divers-Veterans of the AYAS Club

Karen Balayan   Mamikon Hakobyan

*



*

Սուզակներ /դայվերներ/ ԱՅԱՍ ակումբի վետերաններ`

Կարեն ԲալայանՄամիկոն Հակոբյան

*

Our Friends

VadimVadim

VaheVahe

StepanStepan

diving@ayas.am

December 7th, 2015.


¶Çï³ñß³í гۭϳ­Ï³Ý §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦
(§ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦) ݳ­íÇ á­ñá­ÝáõÙ­

γ­ñ»Ý ´³­É³­Û³Ý

1698Ã.: Ðݹϳ­Ï³Ý ûí­Ïdz­Ýáë: 400ï­-³­Ýáó ͳݭñ³­µ»éÝ­í³Í §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ³­Ýáõ­ÝÁ ÏñáÕ ³é¨ïñ³­ÛÇÝ Ý³­íÁ ¹áõñë »­Ï³í ´»Ý­·³­Édz­ÛÇ Î³É­Ï³­Ã³ ù³­Õ³­ùÇó, Ùï³¹­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³­Éáí ßñç³Ý­ó»É áÕç Ðݹëï³Ý û­ñ³ÏÕ­½ÇÝ, ѳë­Ý»É êáõ­ñ³ï ù³­Õ³ù, á­ñÁ ·ïÝíáõÙ ¿ñ Ðݹϳë­ï³­ÝÇ ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨Ùáõï­ùáõÙ: ܳ­íÁ å³ï­Ï³­ÝáõÙ ¿ñ Ñ³Û í³­×³­é³­Ï³Ý­Ý»ñ áõ ݳ­í³­ï»­ñ»ñ Êá­ç³ г­Ïá­µÇÝ áõ Êá­ç³ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»­ëÇÝ: ²Ýӭݳ­Ï³½­ÙÁ µ³Õ­Ï³­ó³Í ¿ñ 90 Ñá­·áõó, á­ñáÝ­óÇó 4-Á »í­ñá­å³­óÇ ¿ÇÝ` ³Ý·­Édz­óÇ Ý³­í³­å»ï è³Û­ÃÁ, 2 Ñá­É³Ý­¹³­óÇ ¨ 1 ýñ³Ý­ëdz­óÇ:

ºñ­Ãáõ­ÕÇÝ Í³­Ýáà ¿ñ: ÐÙáõï ݳ­í³ë­ïÇ­Ý»ñ г­ÏáµÝ áõ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»­ëÁ ß³ï ³­í»­ÉÇ µ³ñ¹ »ñ­Ãáõ­ÕÇ­Ý»ñ ¿É ¿ÇÝ Ïïñ»É-³Ý­ó»É: ܳ­í³­å»­ïÇ å³ß­ïá­ÝÇÝ Ññ³­íÇñ­í»ó ÷áñ­Ó³­éáõ ݳ­í³­å»ï ³Ý·­Édz­óÇ è³Û­ÃÁ: ²Ý­Ñ³Ý­·Çëï ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»ñ ¿ÇÝ, ¨ ³é¨ïñ³­Ý³­í»­ñÁ ѳñÏ ¿ñ, áñ ½·áõ­ß³­Ý³­ÛÇÝ ÏÇ­å»ñ­Ý»­ñÇ áõ Íá­í³­Ñ»Ý­Ý»­ñÇ Ñ³ñ­Ó³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇó: 곭ϳÛÝ Ý³­í³­å»­ï»­ñÁ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï áõ Ó»é­Ý»­ñ»ó Ù³ñ­¹ÇÏ ¿ÇÝ ¨ ã¿ÇÝ å³ï­ñ³ëï­íáõÙ Ó»éù­Ý»­ñÁ ͳ­É³Í Ýëï»É ï³­ÝÁ: ²Û­Ýá­õ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇí, ½·áõ­ß³­Ý³­ÉÁ ã¿ñ ˳ݭ·³­ñÇ: ܳ­í³­å»­ï»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ³­å³­Ñá­í³·­ñ»É ¿ÇÝ` ѳ­Ï³­é³­Ïáñ¹ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇÝ áõ ýñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÇÝ Ñ³Ý­¹Ç­å»­Éáõ ¹»å­ùáõÙ áã ÙÇ ËݹÇñ ã¿ñ ͳ­·Ç. ݳ­íÇ ·ñ³Ýó­Ù³Ý ³Ý­ó³­ÃáõÕ­ÃÁ ïñí³Í ¿ñ ýñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó, ÇëÏ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇ Ñ»ï å³Û­Ù³­Ý³­·Çñ ¿ñ ÏÝùí»É, á­ñÁ Ýñ³Ýó Édz­½á­ñáõÙ ¿ñ û·ï­í»É ѳ­í³­ë³­ñ³­½áñ Ç­ñ³­íáõÝù­Ý»­ñáí` ï³­Éáí ³Ý­Ó»éÙ­Ë»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ·ñ³­í³­Ï³Ý:

36 Ãݹ³­Ýá­Ã³­ÏÇñ §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉǦ é³½­Ù³­Ý³­íÁ` ³Ý·­Édz­óÇ Íá­í³­Ñ»Ý øÇ­¹Ç Õ»­Ï³­í³­ñáõí۳ٵ ٳݨñáõÙ ¿ñ Ðݹϳ­Ï³Ý ûí­Ïdz­Ýá­ëÇ ³ñ¨ÙïÛ³Ý çñ»­ñáõÙ` áñë ÷Ýïñ»­Éáõ Ùá­Éáõó­ùáí ï³ñ­í³Í:

à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹Á ÍÝí»É ¿ 1645Ã.-ÇÝ, Þáï­É³Ý­¹Ç³­ÛÇ ¶ñÇ­ÝáÏ ³­í³­ÝáõÙ, ϳ­Ãá­ÉÇÏ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùáõÙ: л­ï³­·³­ÛáõÙ ³å­ñ»É ¿ ÈáÝ­¹á­ÝáõÙ, áñ­ï»Õ ÙÇÝã ³ÛÅÙ å³Ñ­å³Ý­í³Í ¿ Ýñ³ ïáõ­ÝÁ: Ìá­í³­ÛÇÝ Ï³­ñÇ»­ñ³Ý ëÏë»É ¿ í³Õ ï³­ñÇ­ùáõÙ ¨ ³­ñ³· ³­é³­ç³­¹Ç­Ù»É: øÇ¹Ý ³ñ­Å³­Ý³­ó»É ¿ 2 ϳ­å»­ñ³­Ï³Ý ßÝáñ­Ñ³·­ñÇ: ²­é³­çÇ­ÝÁ 1695Ã.-Ç ¹»Ï­ï»Ù­µ»­ñÇÝ Íá­í³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ÏÝÇ­ùáí í³­í»­ñ³ó­í³Í íϳ­Û³­·ÇñÝ ¿, á­ñÁ ÃáõÛÉ ¿ ï³­ÉÇë ýñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ å³ï­ÅÇã ÙÇ­çáó­Ý»ñ ÏÇ­ñ³­é»É, 2-ñ¹Á` ³­é³­çÇ­ÝÇó 6 ß³­µ³Ã ³Ýó` 1696Ã.-Ç ÑáõÝ­í³­ñÇ 26-ÇÝ à­õÇÉ­Û³Ù 3-ñ¹ ­Ï³Ûëñ Ø»Í ÏÝÇ­ùáí í³­í»­ñ³ó­í³Í ϳۭ뻭ñ³­Ï³Ý ³ñ­ïá­Ý³­·ÇñÝ ¿, á­ñÁ Édz­½á­ñáõÙ ¿ñ øÇ­¹ÇÝ µéÝ»É Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë ³ÛÝ Íá­í³­Ñ»Ý­Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝó ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ Ýßí³Í ¿ÇÝ íϳ­Û³·­ñáõÙ: γ­å»­ñ³­Ï³Ý íϳ­Û³·­ñ»ñ ßÝáñ­Ñ»­Éáõ åñ³Ï­ïÇ­Ï³Ý É³Û­Ýá­ñ»Ý ï³­ñ³Í­í³Í ¿ñ »í­ñá­å³­Ï³Ý »ñÏñ­Ý»­ñáõÙ: ¸³ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ñ ï³­ÉÇë Éñ³­óáõ­óÇã ÙÇ­çáó­Ý»ñ ÏÇ­ñ³­é»É ѳï­Ï³­å»ë ³ÛÝ Ñ³­Ï³­é³­Ïáñ¹­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, áõÙ Åá­Õáíñ­¹Ç ¹»Ù ïíÛ³É »ñ­ÏÇ­ñÁ ·ïÝíáõÙ ¿ñ å³­ï»­ñ³½­ÙÇ Ù»ç: γ­å»­ñ³­Ï³Ý ßÝáñ­Ñ³·­ñÇÝ ³ñ­Å³­Ý³­ó³Í ³Ý­ÓÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ñ Çñ å»­ïáõÃ­Û³Ý §ûñÑ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ¦ ѳ­Ï³­é³­Ïáñ­¹Ç ݳ­í»­ñÁ ó­É³­Ý»­Éáõ ·áñ­ÍÁ µ³­ñ»­Ñ³­çáÕ Ç­ñ³­Ï³­Ý³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: г­Ù³­å³­ï³ë­Ë³­Ý³­µ³ñ, ß³­ÑáõÛ­ÃÇ á­ñá­ß³­ÏÇ Ù³­ëÁ ϳ­å»­ñÁ å³ñ­ï³­íáñ­íáõÙ ¿ñ Ùáõ­Í»É å»­ïáõÃ­Û³Ý ·³Ý­Ó³­ñ³Ý:

곭ϳÛÝ øÇ­¹Á, ѳ߭í»Ïß­éÇ Ãáõۭɳï­ñ»­ÉÇ ë³Ñ­Ù³­ÝÇÝ Áݹ­Ñáõå Ùá­ï»­Ý³­Éáí, ѳ­×³Ë ¿ñ ã³­ñ³­ß³­ÑáõÙ Çñ Édz­½á­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ·áñ­Í»­Éáí áã û ÇÝã­å»ë ϳ­å»ñ, ³ÛÉ` Íá­í³­Ñ»Ý:

²ñ­¹»Ý 3-ñ¹­ ³­ÙÇëÝ ¿ñ, ÇÝã ³­í³ñ ãϳñ: ܳ­í³ë­ïÇ­Ý»­ñÁ Ëéá­íáõÃ­Û³Ý »½­ñÇÝ ¿ÇÝ: γ­ï³­ÕáõÃ­Û³Ý å³­ÑÇÝ øÇ­¹Á ¹áõÛ­Éáí ѳñ­í³­Í»ó Çñ Ññ»­ï³­ÓÇ· Øáõ­ñÇÝ: гñ­í³­ÍÁ Ù³­Ñ³­óáõ »Éù áõ­Ý»­ó³í: ØÃÝá­Éáñ­ïÁ ³­é³­í»É ù³Ý ɳñ­í³Í ¿ñ: ܳ­í³­å»­ïÁ ·Ç­ï³Ï­óáõÙ ¿ñ, áñ »­Ã» Ç­ñ»Ýù ³­é³­çǭϳ­Ûáõ٠ݳ­í»­ñÇ ãѳݭ¹Ç­å»Ý, ³­í³ñ ãáõ­Ý»­Ý³Ý, ݳ­í³ë­ïÇ­Ý»­ñÇ Ñ³Ù­µ»­ñáõÃ­Û³Ý µ³­Å³­ÏÁ ÏÉóíÇ:

ì»ñ­ç³­å»ë, 1698Ã.-Ç ÑáõÝ­í³­ñÇ 30-ÇÝ Ñá­ñÇ­½á­ÝáõÙ Ý³í »ñ¨³ó: ¸³ س­É³­µ³ñ­Û³Ý ³­÷»­ñÇÝ ¿ñ, úëï-ÆÝ­¹Ç³­ÛÇ Îá­ãÇÝ Ý³­í³­Ñ³Ý·ë­ïÇó 10 ÉÇ­·³  Ñ»­é³­íá­ñáõÃ­Û³Ý íñ³: Þáõ­ïáí ѳÛï­ÝÇ ¹³ñ­Ó³í, áñ ¹³ ³é¨ïñ³­Ï³Ý Ý³í ¿ñ: ÂÇ­ÙÁ ½·³­ÉÇá­ñ»Ý ³ß­Ëáõ­Å³­ó³í: §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉÇݦ Áݹ­Ñáõå Ùá­ï»­ó³í ³é¨ïñ³­Ý³­íÇÝ ¨ ï³Ë­ï³­Ï³­Ù³­ÍÇó ѳÛï­Ý»ó ݳ­íÇ µéݳ·­ñ³í­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ: 곭ϳÛÝ Ýñ³Ýó ÑáõÛ­ë»­ñÁ ã³ñ­¹³­ñ³­ó³Ý. ݳ­íÇ ï»­ñ»­ñÁ ѳۭﳭñ³­ñ»­óÇÝ, áñ Ç­ñ»Ýù ѳ­Û»ñ »Ý ¨ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ³Ý­Ó»éÝÙ­Ë»­ÉÇáõÃ­Û³Ý å³Û­Ù³Ý­·Çñ áõ­Ý»Ý: ÆÝã­å»ë Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ å³ñ½­í»ó` øÇ­¹Á Ññ³­ß³­ÉÇá­ñ»Ý ï»­Õ»­Ï³ó­í³Í ÉÇ­Ý»­Éáí ¨ ïÇ­ñ³­å»­ï»­Éáí Ç­ñ³¹­ñáõí۳­ÝÁ, ϳݷ­Ý³Í ¿ñ »ñ­ÏÁÝï­ñ³Ý­ùÇ ³­é³ç. ѳñ­·»É å³Û­Ù³Ý­·Ç­ñÁ áõ µ³ó ÃáÕ­Ý»É Ý³­íÁ, û û­ñ»Ý­ùÁ ˳˭ï»É áõ ï»ñ ϳݷ­Ý»É ó­É³­ÝÇÝ` ³Û¹­Ï»ñå Ëáõ­ë³­÷»­Éáí ë»­÷³­Ï³Ý ÃÇ­ÙÇ ³­å³­·³ Ëéá­íáõíÛáõ­ÝÇó: ²Û­ÝÇÝ㠧쳭׳­é³­Ï³­ÝǦ ݳ­í³Ù­µ³ñ­Ý»­ñáõÙ Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ѳñë­ïáõíÛáõÝ Ï³ñ, ¨ ·³Û­Ã³Ï­ÕáõíÛáõ­ÝÁ Ù»Í ¿ñ:

ºí øÇ­¹Á ϳ­ï³­ñ»ó Çñ ÁÝï­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ݳ ѳ­Ù³ñ­Ó³­ÏáõíÛáõÝ ãáõ­Ý»­ó³í Çñ ËÙµÇÝ ½ñÏ»É ³­í³­ñ³­Ý³­íÇó: ܳ ó­É³­Ý»ó Ûáõ­ñ³­ÛÇÝ­Ý»­ñÇÝ: ²Û¹ å³­ÑÇó ݳ ¹³ñ­Ó³í Íá­í³­Ñ»Ý:

²­í³­ñÁ ³Ñ­é»­ÉÇ ¿ñ, ¨ øÇ­¹Á Ç­ñ³­í³­óÇá­ñ»Ý ½·áõ­ß³­Ý³­Éáí ϳ­ï³ñ­í³­ÍÇ Ñ»ï¨³Ýù­Ý»­ñÇó, á­ñá­ß»ó Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë ³­ñ³· ³Ý­Ñ»­ï³­Ý³É ѳݭó³Ý­ùÇ í³Û­ñÇó: ܳ­í³­ï»­ñ»­ñÇÝ áõ ³Ýӭݳ­Ï³½­ÙÇÝ Ç­ç»ó­Ý»­Éáí Ùá­ï³­Ï³ ³­÷ÇÝ (س­É³­µ³ñ­Û³Ý)` ݳ áõÕÕ­í»ó ¹»­åÇ Ø³­¹³­·³ë­Ï³ñ, áñ­ï»Õ ѳ­ë³í 1698Ã.-Ç Ù³­ÛÇ­ëÇ ëϽµÇÝ: §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïǦ 4 »í­ñá­å³­óÇ­Ý»­ñÁ Ùdz­ó³Ý Íá­í³­Ñ»Ý­Ý»­ñÇÝ:

§ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïÁ¦ (§ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦) Áëï ï³ñ­µ»ñ ïí۳ɭݻ­ñÇ` Ç­ñ»­ÝÇó Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ñ 350-500ï ç­ñ³­ï³­ñá­Õáõí۳ٵ Ñëϳ ³é¨ïñ³­Ý³í, á­ñÇ ³Ù­µ³ñ­Ý»­ñÁ ÙÇÝ㨠³­é³ë­ï³Õ ÉÇùÝ ¿ÇÝ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï­í³ ã³­÷³­ÝÇß­Ý»­ñáí Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ·áõ­Ù³ñ­Ý»ñ ³ñ­Å»­óáÕ ³ñ¨»É­Û³Ý ³å­ñ³Ýù­Ý»­ñáí: ä³Ñ­å³Ý­í»É ¿ »­Õ³Í ³å­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ óáõ­ó³­ÏÁ: ÆëÏ øÇ­¹Ç §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉǦ ݳ­íÁ, ãݳ­Û³Í é³½­Ù³­Ï³Ý ÉÇ­Ý»­ÉáõÝ ÑÇÝ ¿ñ, ·áñ­ÍÇ ¹ñí»ó` áõ­Ý»­Ý³­Éáí ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ 287ï ç­ñ³­ï³­ñá­ÕáõíÛáõÝ: ä³Ñ­å³Ý­í»É ¿ §â³ñɽ ¶³É­ÉǦ ݳ­íÇ, ³Û­ëÇÝùÝ` §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶³É­ÉǦ ݳ­íÇ ÏñÏݳ­ÏÇ ÷á­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ²Û¹­åÇ­ëÇÝ ¿ñ à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹Ç ݳ­íÁ:

ºñ­Ïáõ ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­í»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³Ýӭݳ­Ï³½­Ù»­ñÁ µ³­í³­ñ³ñ ã¿ÇÝ: Æ­ñ³­íǭ׳­ÏÇ §Ã»ñ¦ ¨ §¹»Ù¦ ÏáÕ­Ù»­ñÁ ѳ߭íÇ ³é­Ý»­Éáí` øÇ­¹Á á­ñá­ßáõ٠ϳ­Û³ó­ñ»ó. Íá­í³­Ñ»Ý­Ý»­ñÇ` ų­Ù³­Ý³­ÏÇÝ Ñ³Ûï­ÝÇ ³­å³ë­ï³­ñ³Ý س­¹³­·³ë­Ï³ñ ѳë­Ý»­Éáí, ݳ ÷á­Ë³¹ñ­í»ó §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦, ÇëÏ §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉǦ ݳ­íÁ` ³Û¹­ù³Ý ï³­ñÇ­Ý»ñ Ç­ñ»Ý ͳ­é³­Û³Í áõ Ñ»­ï³åÝ­¹áõÙ­Ý»­ñÇó µ³½­ÙÇóë ÷ñÏ³Í Çñ ݳ­íÁ, çñ³­ëáõÛ½ ³­ñ»ó: §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ³Ý­í³­Ý³­÷áË­í»ó §¾¹­í»Ý­ã»ñ öñ³Û­½Ç¦:

1698Ã.-Ç ë»å­ï»Ù­µ»­ñÇÝ øÇ­¹Á ¹áõñë »­Ï³í س­¹³­·³ë­Ï³­ñÇó ¨ ²ï­É³Ýï­Û³Ý ûí­Ïdz­Ýá­ëÇó áõÕ­ÕáõíÛáõÝ í»ñó­ñ»ó ¹»­åÇ Î³­ñǵ­Û³Ý Ïսǭݻñ, áñ­ï»Õ ³Û¹ ų­Ù³­Ý³Ï Íá­í³­Ñ»Ý­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ѳ­Ù»­Ù³­ï³­µ³ñ ³Ýí­ï³Ý· ¿ÇÝ ½·áõÙ: Üñ³Ýó ¹»é »ñ­Ï³ñ ׳­Ý³­å³ñÑ ¿ñ ëå³­ëáõÙ:

²Û¹ Áݭóó­ùáõÙ ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÇ áõ µ»é­Ý»­ñÇ ï»­ñ»­ñÁ` ѳ­Û»­ñÁ, Ó»éù­Ý»­ñÁ ͳ­É³Í ã¿ÇÝ Ýëï»É, ¨ ѳñÏ ¿ Ýß»É` ³Û¹ ßñç³­Ýáõ٠ѳ­Û»­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ß³ï µ³ñÓñ ¿ñ: Ò»é­ùÇ ï³Ï áõ­Ý»­Ý³­Éáí ²Ý·­Édz­ÛÇ Ñ»ï ÏÝù³Í å³Û­Ù³­Ý³­·Ç­ñÁ, á­ñáí ѳ­Û»­ñÁ Ç­ñ³­í³­Ñ³­í³­ë³ñ »Ý ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇÝ` Ýñ³Ýù ݳ­Ù³Ï ·ñ»­óÇÝ ²Ý·­Édz­ÛÇ à­õÇÉ­Û³Ù 3-ñ¹ ­Ã³­·³­íá­ñÇÝ` ß³­ñ³¹­ñ»­Éáí ³Ý·­Édz­Ï³Ý Íá­í³­Ñ»Ý à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹Ç ÏáÕ­ÙÇó ѳۭϳ­Ï³Ý ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÇ µéݳ·­ñ³í­Ù³Ý ÷³ë­ïÁ: г­Û»­ñÁ Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï û·­ÝáõíÛáõÝ Ëݹñ»­óÇÝ Ø»ÍÝ Øá­ÕáÉ ²áõ­ñ³Ý·­½»­ñÇó, á­ñÁ ³é¨ïáõ­ñÁ ³ñ­·»­É»­Éáõ ëå³é­Ý³­ÉÇ­ùáí ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇÝ å³ñ­ï³­íá­ñ»ó­ñ»É ¿ñ ÷á˭ѳ­ïáõ­ó»É í³­×³­é³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ (á­ñÁ, Ç ¹»å, ³Û¹­å»ë ¿É Ç Ï³­ï³ñ ã³Í­í»ó):

Ðݹϳë­ï³­ÝÇó ²Ý·­Édz úëï-ÆÝ­¹Ç³­ÛÇ Ï³½­Ù³­Ï»ñ­åáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ý»­ñ³­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇó ݳ­Ù³Ï­Ý»­ñÇ ï³­ñ³÷ ëÏëí»ó: 䳭ѳݭçÁ Ù»ÏÝ ¿ñ` ѳ­ßÇí 峭ѳݭç»É øÇ­¹Çó, ù³­ÝÇ áñ ï»­Õ³­Ï³Ý Ç߭˳­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ÏïñáõÏ ÷áË­í»É ¿ñ ѳۭϳ­Ï³Ý ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÇ Ñ»ï ϳ­ï³ñ­í³Í ÙÇ­ç³­¹»­åÇó Ñ»­ïá: ²Ý·­Édz­Ï³Ý úëï-Æݹ­Û³Ý ϳ½­Ù³­Ï»ñ­åáõíÛáõ­ÝÁ ëÏë»É ¿ñ Ù»Í Ïá­ñáõëï­Ý»ñ Ïñ»É: 1698Ã.-Ç û­·áë­ïá­ëÇÝ §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïǦ µéݳ·­ñ³í­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõ­ÝÁ γ½­Ù³­Ï»ñ­åáõÃ­Û³Ý í³ñ­ãáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Õáñ­¹»ó ²Ý·­Édz­ÛÇ ¶»­ñ³­·áõÛÝ ¹³­ï³­ñ³­ÝÇ ³Ý­¹³Ù­Ý»­ñÇÝ: ²Ý·­Édz­ÛÇ Ã³­·³­íá­ñÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ ³­Ýáõ­ß³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù³ï­Ý»É ѳۭϳ­Ï³Ý ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÇ µéݳ·­ñ³í­Ù³Ý ÷³ë­ïÁ, á­ñÇ Ñ»­Õǭݳϭݻ­ñÁ ϳ­å»­ñ³­Ï³Ý ßÝá­ñ³­Ñ³­·Çñ ëï³­ó³Í ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»ñÝ ¿ÇÝ:

²Ý·­Édz­ÛÇ Ã³­·³­íá­ñÁ à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹ÇÝ Ñ³Û­ï³­ñ³­ñ»ó Íá­í³­Ñ»Ý ¨ Ññ³­Ù³Ý ³ñ­Ó³­Ï»ó Ýñ³Ý Ó»ñ­µ³­Ï³­É»­Éáõ Ù³­ëÇÝ:

ºí ³Ûë­å»ë, ²ï­É³Ýï­Û³Ý ûí­Ïdz­Ýá­ëÁ Ïïñ»É-³Ýó­Ý»­Éáõ »ñ­Ï³ñ ݳ­í³ñ­ÏáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá` 1699Ã.-Ç Ù³ñ­ïÇÝ à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹Á ѳ­ë³í ì»ëï-ÆÝ­¹Ç³­ÛÇÝ ¨ Ùá­ï»­ó³í ²Ý­·Ç­Édz ÏÕ½áõÝ, á­ñÁ ·ïÝíáõÙ ¿ñ öáùñ ²Ý­ïÇÉ­Û³Ý Ïսǭݻ­ñÇ ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨ÙïÛ³Ý Ù³­ëáõÙ: Ìá­í³­Ñ»­ÝÇÝ ïÑ³× ³­Ý³ÏÝ­Ï³É ¿ñ ëå³­ëáõÙ: ÎÕ½ÇÝ å³ï­Ï³­ÝáõÙ ¿ñ Ðá­É³Ý­¹Ç³­ÛÇÝ: ܳ­Ñ³Ý­·³­å»­ïÁ ·Ç­ï»ñ ¹³­ï³í×­éÇ Ù³­ëÇÝ ¨ ³Ýӭݳ­Ï³½­ÙÇ Ñ»ï µ³­Ëáõ­ÙÇó Ëáõ­ë³­÷»­Éáõ ѳ­Ù³ñ øÇ­¹ÇÝ Ëáñ­Ñáõñ¹ ïí»ó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­é³­Ý³É ÏÕ½áõó: ²Û¹­å»ë ݳ Ï÷ñÏí»ñ ݳ¨ µ³Ý­ï³ñÏ­í»­Éáõó:

²Ý­·Ç­Édz ÏÕ½áõó Ñ»­ïá §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÁ ˳­ñÇëË Ý»­ï»ó Ýí³­½³­·áõÛ­ÝÁ »ñ­Ïáõ ï»Õ` »Ý­Ã³¹ñ­íáõÙ ¿` Øá­Ý³ ÏÕ½áõÙ, á­ñÁ ·ïÝíáõÙ ¿ ÝáõÛÝ ³­Ýáõ­ÝÁ ÏñáÕ Ý»­Õáõ­óáõÙ` äá­õ»ñ­ïá-èÇ­Ïá­ÛÇ ¨ ¾ë­å³­ÝÇáÉ ÏÕ½áõ ÙÇç¨, ¨ ¾ë­å³­ÝÇá­ÉáõÙ ÐÛáõ­·»Û (ÐÇ­·á­õ»Û) ·»­ïÇ ·»­ï³­µ»­ñ³­ÝÇÝ ê³á­Ý³ ÏÕ½áõó áã Ñ»­éáõ:

¶Ç­ï³Ï­ó»­Éáí, áñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ ·áñ­Í»É` øÇ­¹Á ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÁ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ ³Û¹­ï»Õ ¨ §ê³Ý-²Ý­ïá­ÝÇᦠ÷áùñ ݳ­íáí áõÕ¨áñ­íáõÙ ÜÛáõ-Úáñù, Ñá­í³­Ý³­íáñ ´»­É³­ÙáÝ­ïÇ Ùáï` ³Ïݭϳ­É»­Éáí Ýñ³ û·­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ³­É³Ý­í³Í áÕç ·³Ý­ÓÁ ݳ óùó­ñ»É ¿ñ ¾ë­å³­ÝÇáÉ ÏÕ½áõ ¨ ÜÛáõ-Úáñ­ùÇ ³­ñ³Ý­ùáõÙ ·ïÝíáÕ Ñáõ­ë³­ÉÇ ÙÇ ï»­ÕáõÙ: Æñ Ñ»ï í»ñó­ñ»É ¿ñ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ 2000 ýáõÝï: øÇ­¹ÇÝ Ñ³­çáÕ­í»ó ѳݭ¹Ç­å»É ÏáÙ­ëÇÝ` 1699Ã.-Ç Ñáõ­ÉÇ­ëÇ 2-ÇÝ ÙdzÛÝ, ´áë­ïá­ÝáõÙ: 곭ϳÛÝ ÏáÙë ´»­É³­ÙáÝ­ïÇ áõ­Å»­ñÇó í»ñ ¿ñ ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­Ñ»É ó­·³­íá­ñÇ Ññ³­Ù³­ÝÁ, ¨ øÇ­¹Á ѳÛïÝ­í»ó ׳­Õ»­ñÇ »ï¨áõÙ: 8 ³­ÙÇë øÇ­¹Á ³Ýó­Ï³ó­ñ»ó ´áë­ïá­ÝÇ, ³Ûë­å»ë Ïáã­í³Í, ø³­ñ» µ³Ý­ïáõÙ: Ðá­í³­Ý³­íáñ­Ý»­ñÁ  ÷áñ­ÓáõÙ ¿ÇÝ Ýñ³Ý å³­Ñ»É ²­Ù»­ñǭϳ­ÛáõÙ, ³Û¹­åÇ­ëáí Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ï³­Éáí ¹³­ï³­ñ³­ÝÇó Ëáõ­ë³­÷»É:

²Û¹ Áݭó­óáõÙ ²Ý·­Édz­Ûáõ٠˳ۭﳭé³Ï Ç­ñ³­íÇ­×³Ï ëÏëí»ó. ѳ­Ù³ÛÝ­ùÇ Õ»­Ï³­í³­ñáõíÛáõ­ÝÁ á­ñá­ß»ó Ó»é­Ý³­ÙáõË ÉÇ­Ý»É ³Û¹ ·áñ­ÍÇ ùÝÝáõí۳­ÝÁ: ¶áñ­ÍÁ Ó·Ó·»É ³Ûɨë ѭݳ­ñ³­íáñ ã¿ñ:

1700Ã.-Ç ³å­ñÇ­ÉÇ 8-ÇÝ §¾¹­í³Ûë¦ Ý³­íáí øÇ­¹ÇÝ ï»­Õ³­÷á­Ë»­óÇÝ ²Ý·­Édz: ܳ ϳ­É³Ý­ùÁ ³Ýó­Ï³ó­ñ»ó ÉáÝ­¹áÝ­Û³Ý ÜÛáõ­·»Ûà ËÇëï é»­ÅÇ­ÙÇ µ³Ý­ïáõÙ` 1ï³­ñáõó ³­í»­ÉÇ: 1701Ã.-Ç Ù³­ÛÇ­ëÇ 8-9-ÇÝ Ìá­í³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý úáõɹ ´»Û­ÉÇ ¹³­ï³­ñ³­ÝáõÙ ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³í ¹³­ïÁ, á­ñÇÝ Ý»ñ­Ï³ ¿ÇÝ Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ÏáÕ­ÙÇ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÁ: ¸³­ï³­ñ³­ÝÁ à­õÇÉ­Û³Ù øÇ­¹ÇÝ Ù»­Õ³­íáñ ׳­Ý³­ã»ó ¨ ¹³­ï³­å³ñ­ï»ó ٳѭí³Ý: ܳ ϳ­Ë³­Õ³Ý µ³ñÓ­ñ³ó­í»ó 1701Ã.-Ç Ù³­ÛÇ­ëÇ 23-ÇÝ, ÈáÝ­¹á­ÝÇ ³ñ¨»É­ùáõÙ ·ïÝíáÕ è³­åÇÝ­·Ç ݳ­í³­Ýá­ñá­·³­ñ³­ÝáõÙ` »٭½³­ÛÇ ³­÷ÇÝ:

г­Û»­ñÇÝ å³ï­Ï³­ÝáÕ øÇ­¹Ç ó­É³­Ý³Í ·³Ý­Ó»­ñÁ ÙÇÝ㨠ûñë ·ïÝí³Í ã»Ý…

§¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉÇݦ, áñ çñ³­ëáõÛ½ ³­ñ»ó øÇ­¹Á, çñ³­ëáõ­½³Ï­Ý»­ñÁ ѳÛï­Ý³­µ»­ñ»­óÇÝ 2000Ã.-Ç ëϽµÝ»­ñÇÝ` س­¹³­·³ë­Ï³­ñÇ ³­÷»­ñÇ Ùáï:

ÆëÏ Ç±Ýã­ »­Õ³í §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïÁ¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦: лÝó ³Û¹ ѳñ­óÁ å³ñ­½»­Éáõ ËݹÇñ áõ­Ý»ñ Ù»ñ ·Ç­ï³ñ­ß³­íÁ:

øÇ­¹Á Çñ ݳ­íÁ Ãá­Õ»É ¿, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ, ¾ë­å³­ÝÇáÉ (г­ÛÇ­ÃÇ) ÏÕ½áõ ³­÷»­ñÇÝ: гÛï­ÝÇ ã¿ñ, û ݳ˭ݳ­Ï³Ý µ»éÝ­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÇó ÇÝã ¿ñ Ùݳ­ó»É ݳ­íÇ íñ³: ²Ý­Ñ³Ûï ¿ñ ݳ¨, û áñ­ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï ¿ñ ³Ýӭݳ­Ï³½­ÙÁ Ùݳ­ó»É ݳ­íáõÙ: ì³ñ­Ï³Í­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ Ñ³­Ù³­Ó³ÛÝ` µ»­éÇ ÙÇ Ù³­ëÁ áã Ù»Í ÙÇ Ý³­íáí áõ­Õ³ñÏ­í»É ¿ñ ÎÛáõ­ñá­ë³á, á­ñÇó Ñ»­ïá ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íÁ ³Û­ñ»É »Ý: §¶áñ­ÍÇݦ ³éÝã­íáÕ ÝÛáõ­Ã»­ñÁ áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñ»­Éáí, Ù»Ýù Ù»­Ïáõ­ë³ó­ñÇÝù ݳ­íÇ Ñݳ­ñ³­íáñ ï»­ÕÁ ¨ Ó»é­Ý³ñ­Ï»­óÇÝù µá­Éáñ §Ï³ë­Ï³­Í»­ÉǦ §Ã³ùë­ïáó­Ý»­ñǦ Ñ»­ï³­½á­ïáõ­ÙÁ: ܳ­í³­ÏÁ, á­ñáí åÇ­ïÇ Ñ³ë­Ý»ÇÝù γ­ñǵ­Û³Ý Ïսǭݻñ, ϳݷ­Ý³Í ¿ñ â»­ë³­åÇ­ÏÇ Ý»­Õáõ­óáõÙ` ²­Ý³­åá­ÉÇ­ëáõÙ:

20 ûñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï »­Õ³í ݳ­í³­ÏÁ Ñ»­é³­íáñ áõÕ¨á­ñáõí۳­ÝÁ ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ:

ػϭݳñ­ÏÇó 2 ûñ ³­é³ç Ù»½ ѳ­Õáñ­¹»­óÇÝ, áñ §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ݳ­íÁ ·ï»É »Ý ï»­Õ³µ­Ý³Ï­Ý»­ñÁ` ¹á­ÙÇ­Ýǭϳ­óÇ­Ý»­ñÁ, ¨ ÆÝ­¹Ç³­Ý³­ÛÇ Ñ³­Ù³É­ë³­ñ³­ÝÇ ³­Ù»­ñǭϳ­óÇ Ù³ë­Ý³­·»ï­Ý»­ñÁ Ó»é­Ý³­ÙáõË »Ý »­Õ»É Ýñ³ Ñ»­ï³­½áï­Ù³­ÝÁ:

Ø»½ ѳ­Ù³ñ ³Û¹ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõ­ÝÁ` ÇÝã­å»ë ³Ùå­ñá­åÁ å³ñ½ »ñÏÝ­ùáõÙ: àõ­ß³­ó³’Ýù:

´³Ûó ËáñÑñ­¹³­Í»­Éáõó Ñ»­ïá »­Ï³Ýù ³ÛÝ »½­ñ³­Ï³­óáõí۳Ý, áñ ϳñ¨áñ ã¿, û á’í  ¿ ·ï»É, ³ÛÉ ³ÛÝ, û Ç’Ýã­ »Ý ·ï»É: Ø»Ýù ϳ­ñáÕ ¿ÇÝù ï³­ñÇ­Ý»ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï á­ñá­Ý»É áõ ã·ïÝ»É: ⿱ áñ »Ý­Ã³¹ñ­Û³É ﻭճݭùÁ Ùá­ï³­íá­ñ³­å»ë ¿ñ Ýßí³Í: ²Û­ÝÇÝã ³ÛÅÙ Ù»Ýù ѳë­ï³ï ·Ç­ï»Ýù, û áñ­ï»Õ ¿ ݳ­íÁ: ºí ³Ûë­å»ë, Ù»Ýù áõÕ¨áñ­íáõÙ »Ýù »ñ­Ï³ñ ׳­Ý³­å³ñ­Ñáñ­¹áõí۳Ý` ¹»­åÇ Ñ³­ñ³í, ì»ëï-ÆÝ­¹Ç³­ÛÇ Ïսǭݻñ:

âáñë Ñá­·áí ¿ÇÝù. ݳ­íÇ ï»­ñÁ` ä³­í»É Ô³­ÉáõÙ­Û³­ÝÁ, »ñ­Ï³­ñ³ï¨ ݳ­í³ñ­ÏáõÃ­Û³Ý ÷áñ­Ó³­éáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óáÕ ¨ §ÎÇ­ÉÇ­Ïdz¦ ³­é³­·³ë­ï³­Ý³­íáí ·Ç³ñ­ß³­íÇ Ù³ë­Ý³­ÏÇó­Ý»ñ ²­É»ù­ë³Ý¹ñ سñ­·³ñ­Û³­ÝÁ, ²­ñ³ ³­Ù³Ý­Û³­ÝÁ ¨ »ë` ݳ­í³­å»ï γ­ñ»Ý ´³­É³­Û³Ýë:

ܳ­í³ñ­ÏáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ »ñ­Ïáõ û­ñÁ »­Õ³­Ý³­ÏÁ µ³­ñ»Ý­å³ëï ¿ñ ¨ ãݳ­Û³Í ë³é­Ý³­ßáõÝã û­¹ÇÝ` ݳ­í³ñ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ñ³­×»­ÉÇ ¿ñ: â»­ë³­åÇ­ÏÇ Ý»­Õáõ­óÇó ¹áõñë ·³­ÉÇë Ù»½ áõ­Õ»Ï­óáõÙ ¿ÇÝ ¹»É­ýÇÝ­Ý»ñ, á­ñáÝó ѳ­×»­ÉÇ ÁÝ­Ï»­ñ³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ »ñ­Ï³ñ ï­¨»ó: ºñ­Ïáõ ûñ ³Ýó, Üáñ­ýá­ÏÇ ïñ³­í»ñ½Ý ³Ýó­Ý»­Éáí §²­Ý³­ÑÇ裂 ݳíÝ ÁÝ­Ï³í ¹³­Å³Ý ÷á­Ãáñ­ÏÇ Ù»ç: Ø»Ï é³Ý­·ááõ­ïáí ¹Ç­Ù³­Ï³­Û»­Éáí ÷á­Ãáñ­ÏÇÝ` Ù»Ýù ÙÇ­çÇ­ÝÁ 6-7 ѳݭ·áõÛó (1 ѳݭ·áõÛ­óÁõ ѳ­í³­ë³ñ ¿ 1,87ÏÙ) ϳ­ï³­ñ»­óÇÝù, ÇëÏ ³­ÉÇ­ùÇ Ï³­ï³­ñÇÝ Ñ³ÛïÝ­í»­Éáõó ¨ ³ÛÝ­ï»­ÕÇó ·³­Ñ³­íÇ­Å»­Éáõó Ñ»­ïá, »ñµ ݳ­í³­ÏÁ ßñËÏá­óáí ½³ñÏ­í»ó ³­ÉÇù­Ý»­ñÇ ÙÇç¨ Ñ³ÛïÝ­í³Í Óá­ñ³­ÏÇÝ, ³­ñ³­·áõíÛáõ­ÝÁ ѳ­ë³í 18,5 ѳݭ·áõÛ­óÇ: öá­Ãá­ñÇ­ÏÁ ѳ­ÙÁݭóó ¿ñ, ÷ãáõÙ ¿ñ ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨»É­ùÇó, ¨ Ù»Ýù »ñ­Ïûñ­Û³ ÷á­Ãáñ­ÏÇó ˻ɭùÇ ·³­Éáõ ¨ ݳ­íÁ í»­ñ³­Ýá­ñá­·»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ëïÇå­í³Í ¿ÇÝù ÙïÝ»É ê³­í³Ý­Ý³ ÷áùñ ù³­Õ³­ùÁ: ܳ­í³­ÏÁ ϳñ­·Ç µ»­ñ»­Éáõó Ñ»­ïá ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­óÇÝù ׳­Ý³­å³ñ­ÑÁ ¹»­åÇ Ñ³­ñ³í` Ùá­ï»­Ý³­Éáí Ù»ñ ݳ­í³ñ­ÏáõÃ­Û³Ý Ý峭ﳭϳ­Ï»­ïÇÝ:

§Ø»Í ׳­Ý³­å³ñ­ÑǦ í»ñ­çÇÝ Ï³Ý­·³­éÁ ÙÇ áëï­Ûáõ­Ýáí üÉá­ñÇ­¹³ ÏÕ½Ç Ñ³ë­Ý»ÉÝ ¿ñ: æñÇ, Ùûñ­ùÇ áõ í³­é»­ÉÇ­ùÇ å³­ß³ñ­Ý»ñ ѳ­í³­ù»­Éáí` 2007Ã.-Ç ÑáõÝ­í³­ñÇ 23-ÇÝ Ù»Ýù ¹áõñë »­Ï³Ýù Èá­ï»ñ­¹»ÛÉ ³Ù­ñá­óÇó ¨ Ñ³­ï»­Éáí ¶áÉýëï­ñÇ­ÙÁ` ûí­Ïdz­Ýá­ëÇ ³Û¹ ·»­ïÁ, áõÕÕ­í»­óÇÝù ¹»­åÇ ´³­Ñ³Ù­Û³Ý Ïսǭݻñ: л­ïá, ³ç ÏáÕ­ÙáõÙ ÃáÕ­Ý»­Éáí ´³­Ñ³Ù­Û³Ý Ïսǭݻ­ñÁ, áõÕ­ÕáõíÛáõÝ í»ñó­ñÇÝù ¹»­åÇ Ñ³­ñ³í-³ñ¨»Éù` ½·³­Éáí ûí­Ïdz­Ýá­ëÇ ßáõÝ­ãÁ, á­ñÁ û­ñ»­óûñ ³­í»­ÉÇ áõ ³­í»­ÉÇ ¿ñ ï³­ù³­ÝáõÙ: öá­Ãáñ­Ïáï ûí­Ïdz­Ýá­ëÁ ѳ­½³­ñ³­íáñ ÙÕáÝ­Ý»­ñÇ íñ³ óñ»­Éáí ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨»É­ùÇó »­ÏáÕ ³­ÉÇù­Ý»­ñÁ` Ù»½ ¿ñ ѳë­Ýáõ٠ݳ­íÇ Ó³Ë ÏáÕ­ÙÇó: Ø»ñ ÷áù­ñÇÏ Ý³­í³­ÏÁ  ³Ý­¹³­¹³ñ ï³­ñáõ­µ»ñ­íáõÙ ¿ñ:

öáù­ñÇÏ ³Ý­Ù³ñ­¹³µ­Ý³Ï ÎáÝ­ë»åßÝ ÏÕ½Û³­ÏÁ, á­ñÇÝ µÝáõíÛáõ­ÝÁ Ý»­ï»É ¿ñ Ñ»­éáõ-Ñ»­éáõ ûí­Ïdz­Ýá­ëáõÙ` ´³­Ñ³Ù­Û³Ý Ïսǭݻ­ñÇó ¹»­åÇ ³ñ¨»Éù, ¹³ñ­Ó³í Ù»ñ ѳ­çáñ¹ ѳݷñ­í³­ÝÁ: 2007Ã.-Ç ÑáõÝ­í³­ñÇ 25-ÇÝ, µ³­ñ»­Ñ³­çáÕ ³Ýó­Ý»­Éáí Ëáõ­Ã»­ñÇ ÃÙµ³­ß³ñ­ùÁ ¨ ÙïÝ»­Éáí µáõë­ï³É­×³Ï, »­ñ»­Ïá­Û³Ý ˳­ñÇëË Ý»­ï»­óÇÝù ³ñ­¹»Ý ³Ï­Ý³­ÏáõÛñ ˳­í³­ñÇ Ù»ç:

¶Ç­ß»­ñÁ í»ñ­ç³­å»ë ùÝ»­óÇÝù:

Èáõ­ë³­µ³­óÇÝ Ù»ñ ¹»Ù ÷éí³Í ¿ñ Ñáí­í»ñ­·³­Ï³Ý ÙÇ ï»­ë³­ñ³Ý. ³­ë»ë íñÓÝ³Í ÙÇ ÏÕ½Ç ¿ñ` ëåÇ­ï³Ï ³­í³­½» ³­÷»­ñáí, á­ñÇó Ù»½ µ³­Å³­ÝáõÙ ¿ñ çñÇ ÷Ç­ñáõ­½» ѳ­Û»­ÉÇÝ: à­ñá­ß»­óÇÝù ѳݭ·Çëï ³Ýó­Ï³ó­Ý»É:

ì³Õ ³­é³­íáï­Û³Ý ·Ý³­óÇÝù ÏÕ½Ç` Ñ»­ï³­½áï­Ù³Ý: òóí³Í Ù³ñ­ç³Ý­Ý»­ñÁ, ٳݭ·á­ÛÇ Ù³­ó³­éáõï­Ý»ñÝ áõ ϳϭïáõë­Ý»­ñÁ ¹Åí³­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ÇÝ ³­é³­çÁݭó­óÁ: ´³Ûó Ù»Ýù ÏÕ½áõÙ »Ýù, ²ï­É³Ýï­Û³Ý ûí­Ïdz­Ýá­ëÇ Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ ·ïÝíáÕ ³Ý­Ù³ñ­¹³µ­Ý³Ï ÏÕ½áõÙ:

¸³ áõÕ­Õ³­ÏÇ óÝóáÕ ¿ñ:

г­çáñ¹ û­ñÁ ³­é³­íáï í³Õ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­óÇÝ Ù»ñ §·ñá­ÑÁ¦ ¹»­åÇ ÏÕ½ÇÝ: ºñÏ­ñ³­ÛÇÝ ¹ñ³Ëï ¿ñ, ¨ áã û ÏÕ½Ç:

ܳ­Ë³­×³­ßÇó Ñ»­ïá ˳­ñÇë­ËÁ µ³ñÓ­ñ³ó­ñÇÝù áõ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­óÇÝù Ù»ñ áõ­Õ»ñ­ÃÁ: ÎÕ½áõ Ù»ñ å³ïë­å³­ñ³­ÝÇó ¹áõñë ·³­Éáí` ÏñÏÇÝ Ñ³ÛïÝ­í»­óÇÝù ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨»É­Û³Ý ÷á­Ãáñ­Ï³­ÉÇ ³­ÉÇù­Ý»­ñÇ Ñ³ñ­í³Í­Ý»­ñÇ ï³Ï: ºñ­Ïáõ ûñ Ñ»­ïá áõÕ­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÷áùñ-ÇÝã ÷á­Ë»­Éáí ³­å³ë­ï³Ý ·ï³Ýù ´³­Ñ³Ù­Û³Ý ѳ­ñ³­í³­ÛÇÝ ÷áùñ Ïսǭݻ­ñÇ ËÙµáõÙ ¨ ˳­ñÇëË Ý»­ï»­óÇÝù ì»ëï-γǭÏáë ÏÕ½áõ µáõë­ï³É­×³­ÏáõÙ: êÏë»­óÇÝù ÏÕ½áõ ½ÝÝáõ­ÙÁ: سݭ·á­ÛÇ Ù³­ó³­éáõï­Ý»­ñÇó áõ ϳϭïáõë­Ý»­ñÇó µ³­óÇ, ³Ûë­ï»Õ ݳ¨ ·³­×³× ³ñ­Ù³­í»­ÝÇ­Ý»­ñÇ åáõ­ñ³Ï ϳñ, ÇëÏ ²­í³­½áï ³­÷ÇÝ` ÓÏÝáñ­ë³­Ï³Ý Éùí³Í ÙÇ Ý³­í³Ï: ijۭéÇ ³­Ù»­Ý³­í»­ñÇÝ ·³­·³­ÃÇÝ µ³Ë­í»­óÇÝù ÇÝã-áñ Ëá­ßáñ ÃéãÝÇ µÝÇÝ: ÒíÇ Ï×»å­Ý»­ñÇ Ùݳ­óáñ¹­Ý»­ñÁ íϳ­ÛáõÙ ¿ÇÝ, áñ ³Ûë­ï»Õ ÇÝã-áñ ų­Ù³­Ý³Ï ÃéãáõÝ­Ý»ñ »Ý µÝ³Ï­í»É: л­ï³ùñ­ùÇñÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ µáõÛ­ÝÁ å³ï­ñ³ëï­í³Í ¿ñ ûí­Ïdz­Ýá­ëÇó µ»ñ­í³Í ïáå­ñ³Ï­Ý»­ñÇ, ó»­Éá­ý³­ÝÇ, ëÇݭû­ïÇÏ å³­ñ³Ý­Ý»­ñÇ ·áõÛݽ­·áõÛÝ Ïïáñ­ï³Ý­ùÇó:

Æ’Ýã­ ³­ë»ë, ù³­Õ³­ù³Ïñ­ÃáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ýù ¿:

γñ­×³ï¨ ѳݷë­ïÇó Ñ»­ïá ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­óÇÝù ׳­Ý³­å³ñ­ÑÁ: Ø»Ï ûñ ³Ýó ½³ñ­Ù³­Ý³Ñ­ñ³ß »ñ¨áõÛ­ÃÇ ³­Ï³­Ý³­ï»ëÝ áõ ѳݭ¹Ç­ë³­ï»­ëÁ ¹³ñ­Ó³Ýù. Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ÙÇ Ï»ï ų­Ù»ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï çñáõÙ ³Ï­ñá­µ³­ïǭϳ­Ï³Ý Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõÙ ¿ñ óáõ­ó³¹­ñáõÙ:

ºíë »ñ­Ïáõ ûñ, ¨ Ñá­ñÇ­½á­ÝáõÙ »ñ¨³ó ¾ë­å³­ÝÇáÉ (г­ÛÇ­ÃÇ) ÏÕ½ÇÝ` Ø»Í ²Ý­ïÇÉ­Û³Ý Ïսǭݻ­ñÇ ËÙµÇó:

ÎÕ½áõÝ Ùá­ï»­ó³Ýù, »ñµ ³ñ­¹»Ý Ùáõà ·Ç­ß»ñ ¿ñ: ÎÕ½áõ ÑÛáõ­ëÇ­ë³­ÛÇÝ ³­÷Ç ÙÇ³Ï Íá­í³­Íá­óÁ ê³­Ù³­Ý³ ÷áù­ñÇÏ Íá­í³­ËáñßÝ ¿ñ: غ½ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ñ Éñ³ó­Ý»É çñÇ áõ å³­ñ»­ÝÇ å³­ß³ñ­Ý»­ñÁ: Øï³Ýù Íá­í³­Ëáñß ¨ ³ñ­¹»Ý ÑáõÝ­í³­ñÇ 31-Ç Éáõ­ë³­µ³­óÇÝ Ë³­ñÇëË ·ó»­óÇÝù Ýáõۭݳ­ÝáõÝ ù³­Õ³ù ê³­Ù³­Ý³­ÛáõÙ:Þáõ­ïáí Ùá­ïá­ñ³­Ý³­í³­Ïáí Ù»½ Ùá­ï»­ó³Ý 3 ë­¨³­Ùáñà ïջϭݻñ, á­ñáÝ­óÇó Ù»­ÏÁ` âÇ­ãá ³Ý­í³Ùµ, ÙÇ Ï»ñå Ëá­ëáõÙ ¿ñ ³Ý·­É»­ñ»Ý: ܳ ·áñ­Í³­Ï³­ÉÇ Í³­é³­ÛáõíÛáõÝ­Ý»ñ ³­é³­ç³ñ­Ï»ó, ¨ »ë ݳ­íÇ ÷³ë­ï³ÃխûñÝ áõ Ù»ñ ³Ýӭݳ·­ñ»­ñÁ í»ñó­Ý»­Éáí` Ýñ³Ýó Ñ»ï ·Ý³­óÇ Ý³­í³­Ñ³Ý·ë­ïÇ å»­ïÇ Ùáï` Ó­¨³­Ï»ñ­å»­Éáõ Ù»ñ ³Û­óÁ: Ö³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ Í³­Ýá­Ã³­ó³ ÙÛáõë »ñ­Ïáõ­ëÇ` ê³Ý­·»­ÉÇ ¨ ²­Ù»­ñǭϳ­Ýá­ÛÇ Ñ»ï: âÇ­ãáÝ µ³­ó³ï­ñ»ó, áñ ²­Ù»­ñǭϳ­ÝáÝ ïÕ³­ÛÇ ³­Í³­Ï³Ý ³­ÝáõÝÝ ¿, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³Ý ³­Ù»Ý ÇÝã »­ñ»ù ³Ý­·³Ù å»ïù ¿ µ³­ó³ï­ñ»É:

ܳ­í³­Ù³­ïáõÛ­óÇó ÙÇÝ㨠ݳ­í³­Ñ³Ý·ë­ïÇ ³¹­ÙÇ­ÝÇëï­ñ³­ódz­ÛÇ ß»Ý­ùÁ ÑÇÝ· ñá­å»Ç ׳­Ý³­å³ñÑ ¿ñ: ²Û¹ Áݭóó­ùáõÙ Ùáï ÑÇÝ· Ñá­·Ç Ùá­ï»­ó³Ý ï³ñ­µ»ñ ͳ­é³­ÛáõíÛáõÝ­Ý»ñ Ù³­ïáõ­ó»­Éáõ ³­é³­ç³ñ­Ïáí: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, µá­Éá­ñÁ ß³ï µ³­ñ»­Ñ³Ù­µáõÛñ ¿ÇÝ:

ÆÝÓ ÃíáõÙ ¿ñ` ³Û¹ û­ñÁ »ë ù³­Õ³­ùáõÙ ÙÇ³Ï ëåǭﳭϳ­ÙáñÃÝ ¿Ç: öáù­ñÇÏ ù³­Õ³ù ê³­Ù³­Ý³­ÛáõÙ ³Ýó­Ï³ó­ñÇÝù »ñ­Ïáõ ûñ, Éñ³ó­ñÇÝù Ùûñ­ùÇ å³­ß³­ñÁ:  Ø»ñ ׳­Ý³­å³ñ­Ñáñ­¹áõÃ­Û³Ý Ý峭ﳭϳ­Ï»­ïÇÝ Ñ³ë­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ß³ï ùÇã ¿ñ Ùݳ­ó»É: ì»ñ­ç³­å»ë, ¾ë­å³­ÝÇáÉ ÏÕ½áõ Ùáï »Ýù: ä»ïù ¿ñ ѳë­Ý»É ÏÕ½áõ ѳï­Ï³­å»ë ѳ­ñ³­í³­ÛÇÝ ³­÷Á: ì³Õ ³­é³­íáï­Û³Ý Ñ»­é³­Ý³­Éáí ê³­Ù³­Ý³­ÛÇó, ÏñÏÇÝ ¹áõñë »­Ï³Ýù µ³ó Íáí: ¶Ç­ß»­ñÁ Ùï³Ýù äá­õ»ñ­ïá-èÇ­Ïá­ÛÇ áõ ¾ë­å³­ÝÇá­ÉÇ ³­ñ³Ý­ùÁ ÁÝ­Ï³Í Øá­Ý³ Ý»­Õáõ­óÁ:Ü»­Õáõ­óáõÙ ¿ñ ·ïÝíáõÙ Ýáõۭݳ­ÝáõÝ ÏÕ½ÇÝ, á­ñÇ Ùáï ¿ñ ѳ­í³­Ý³­µ³ñ §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïÁ¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦, ˳­ñÇëË ·ó»É:

Èáõ­ë³­µ³­óÇÝ ³ç ÏáÕ­ÙáõÙ »ñ¨³ó ê³á­Ý³ ÏÕ½ÇÝ: ¸³ »ñÏ­ñáñ¹ ÏÕ½ÇÝ ¿ñ, á­ñÇ Ùáï ϳݷ ¿ñ ³­é»É ѳۭϳ­Ï³Ý ݳ­íÁ: Þñç³Ý­ó»­Éáí ÏÕ½ÇÝ ¨ áõÕ­ÕáõíÛáõÝ í»ñó­Ý»­Éáí ¹»­åÇ ÑÛáõ­ëÇ-³ñ¨Ùáõïù` Ó³Ë ÏáÕ­ÙáõÙ ï»­ë³Ýù γ­ï³­Éǭݳ ÏÕ½ÇÝ, á­ñÁ Ù»ñ ·Ç­ï³ñ­ß³­íÇ Ý峭ﳭϳ­Ï»ïÝ ¿ñ:

ØÇ ù³­ÝÇ Å³Ù ³Ýó Ù»Ýù ³ñ­¹»Ý ϳ­é³­Ý»É ¿ÇÝù ݳ­íÁ ȳ èá­Ù³Ý ·»­ïÇ ·»­ï³­µ»­ñ³­ÝÇ ÑÇÝ, ÷³Ûï­Û³ ݳ­í³­Ù³­ïáõÛ­óÇÝ: ¸»­åÇ Ñ³­ñ³í-³ñ¨Ùáõïù` 3ÙÕá­ÝÇ íñ³, å³ï­Ï»ñ­íáõÙ ¿ñ γ­ï³­Éǭݳ ÏÕ½ÇÝ: ØÇÝã Ïϳñ­·³­íáñ­í»ÇÝù, Ù»½ Ùá­ï»­ó³í γ­ï³­Éǭݳ ÏÕ½áõ Ïá­Ù³Ý­¹³Ý­ï»Ý` ¸á­ÙÇ­ÝÇÏ­Û³Ý Ð³Ý­ñ³­å»­ïáõÃ­Û³Ý é³½­Ù³­Íá­í³­ÛÇÝ ëå³ è³­ÙáÝ Æ­¹³É­·áÝ, á­ñÁ Ù»ñ ä³í­ÉÇÏ Í³­ÝáÃÝ ¿ñ: ºñµ Íá­í³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³­Ý³­å³Ñ­Ý»­ñÁ Ç­Ù³­ó³Ý, áñ Ù»Ýù Ïá­Ù³Ý­¹³Ý­ï»Ç ͳ­ÝáíݻñÝ »Ýù, Ýñ³Ýó` Ù»ñ Ýϳï­Ù³Ùµ áõ­Ý»­ó³Í ³­é³Ýó ³ÛÝ ¿É ç»ñÙ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ ¹³ñ­Ó³í Ñá­í³­Ý³­íáñ­ã³­Ï³Ý: î»­ÕáõÙ ³ñ­¹»Ý Ù»Ýù å³ñ­½»­óÇÝù Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÁ: î»­Õ³­óÇ­Ý»­ñÇ å³ï­Ù»­Éáí` ÙÇ ÓÏÝáñë 峭ﳭѳ­µ³ñ ݳ­íÇ Ùݳ­óáñ¹­Ý»ñ ¿ ï»­ë»É áõ ѳÛï­Ý»É ¿ ³Û¹ Ù³­ëÇÝ: ¸»å­ùÁ ϳ­ï³ñ­í»É ¿ ÷áù­ñÇÏ Î³­ï³­Éǭݳ ÏÕ½áõÙ` ¾ë­å³­ÝÇá­ÉÇ Ñ³­ñ³­í³­ÛÇÝ Íá­í³­÷ÇÝ: Ðñ³­íÇñ­í»É »Ý ³­Ù»­ñǭϳ­óÇ­Ý»ñ ÆÝ­¹Ç³­Ý³ ѳ­Ù³É­ë³­ñ³­ÝÇó, á­ñáÝù ¿É ѳÛï­Ý³­µ»­ñ»É »Ý, áñ ·ï³­ÍáÝ å³ï­Ï³­ÝáõÙ ¿ §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïÇݦ:

Ø»Ýù ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ëï­í»­óÇÝù ݳ­íÇ Ñ»ï ѳݭ¹Çå­Ù³­ÝÁ: ö»ïñ­í³­ñÇ 6-Ç ³­é³­íáï­Û³Ý Ù»ñ ë³ñ­ù³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí µ»é­Ý»­óÇÝù Ïá­Ù³Ý­¹³Ý­ï»Ç` Ù»½ ïñ³­Ù³¹­ñ³Í Ù»Í Ùá­ïá­ñ³­Ý³­í³­ÏÁ ¨ áõÕÕ­í»­óÇÝù γ­ï³­Éǭݳ ÏÕ½Ç: Ö³­Ý³­å³ñ­ÑÁ ï­¨»ó Ùáï 20 ñá­å»: Ø»Ýù Ùá­ï»­ó³Ýù ÏÕ½áõ ³ñ¨»É­Û³Ý ³­÷Ç ù³ñ­ù³­ñáï á­Éá­ñ³­ÝÇÝ ¨ ³­÷ÇÝ ß³ï Ùá­ïÇÏ Ë³­ñÇëË Ý»­ï»­óÇÝù: §²Ûë­ï»Õ ¿¦,- ³­ë³ó Ïá­Ù³Ý­¹³Ý­ï»Ý: ²­÷Á ˳­Õ³Õ ¿ñ, ¨ ݳ­í³­ÏÁ û­ñáñ­íáõÙ ¿ñ çñÇ íñ³: ºë áõ ä³í­ÉÇ­ÏÁ` ѳݭ¹»ñ­Ó³­íáñ­í³Í Ù»ñ ë³ñ­ù³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí, ëáõ½­í»­óÇÝù çñÇ ï³Ï: ²ÛÝ­åÇ­ëÇ ½·³­óá­ÕáõíÛáõÝ áõ­Ý»Ç, ³­ë»ë ³Ï­í³­ñÇáõ­ÙÇ Ù»ç »Ù. ó­÷³Ý­óÇÏ çáõñ` ѳ­ñáõëï ¿Ï­½á­ïÇÏ µáõ­ë³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ¨ ßáõñç ϳ­åáõÛï, ¹»­ÕÇÝ, ϳñ­ÙÇñ ¿Ï­½á­ïÇÏ ÓÏݳ­ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ íï³é­Ý»ñ… ÜáõÛ­ÝÇëÏ ½·áõÛß ßáõñç¹ »ë ݳ­ÛáõÙ` ³­å³­Ïáõ Ñ»ï¨Çó ³ñ¹­Ûá±ù­ áñ¨¿ Ù»­ÏÁ ãÇ Ñ»ï¨áõÙ ù»½:

Þáõ­ïáí Ù»ñ ³éç¨ å³ï­Ï»­ñ³­ó³í ³­é³­çÇÝ Ãݹ³­Ýá­ÃÁ, áñÝ ÁÝ­Ï³Í ¿ñ ÙÇ ÏáÕ­ÙÇ íñ³` Íá­íÇ ³­í³­½áï ѳ­ï³­ÏÇÝ áõ ¹Åí³ñ ¿ñ ãÝϳ­ï»É: ºñÏ­Ûáõ­Õ³­Íáõí۳ٵ Ó»éù ٻϭݻ­óÇ áõ ßá­ß³­÷»­óÇ: ܳ ¿ñ. ѳۭϳ­Ï³Ý §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïǦ` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝǦ Ãݹ³­Ýá­ÃÁ: ü³Ý­ï³’ëïǭϳ: ²Û¹ Ãݹ³­Ýá­ÃÁ 300 ï³­ñÇ ¿` ÁÝ­Ï³Í ¿ ³Ûë­ï»Õ ¨ ³ÛÅÙ Ù»ñ ³éç¨ ¿: àõß­ùÇ ·³­Éáí ÑáõÛ­½»­ñÇ Ñáñ­Ó³Ý­ùÇó` ßáõñçë ݳ­Û»­óÇ. ÷áùñ-ÇÝã Ñ»­éáõ ÇÝã-áñ Ùáõà ·á­Û³­óáõíÛáõÝ »ñ¨³ó: Øá­ï»­ó³. å³ñ½­í»ó` ß»Õç-ß»Õç ³­×³Í Ù³ñ­ç³­Ýáí å³­ñáõñ­í³Í Ãݹ³­Ýáíݻñ ¿ÇÝ: Æë­Ï³­å»ë, Ù³ñ­ç³­Ý³­å³ï ³Û¹ ÏáõÛ­ïÁ ¹Åí³ñ ¿ñ ½³­Ý³­½³­Ý»É, ù³­ÝÇ ¹»é Áݹ­Ñáõå Éá­Õ³­Éáí ã¿ÇÝù Ùá­ï»­ó»É ¨ ½ÝÝ»É Ù³ñ­ç³­Ý» ·á­Û³­óáõíÛáõ­ÝÇó ¹áõñë åñÍ³Í Ãݹ³­Ýá­ÃÇ ÷á­Õ»­ñÁ: Ø»Ýù Ñ»­ï³­½á­ï»­óÇÝù áÕç ï³­ñ³Í­ùÁ: ܳ­íÇ Ïٳ˭ùÇó á­ãÇÝã ã¿ñ å³Ñ­å³Ý­í»É: ØdzÛÝ Ãݹ³­ÝáíݻñÝ ¿ÇÝ: º­Ã» ³Ý­·³Ù ÇÝã-áñ µ³Ý Ùݳ­ó³Í ÉÇ­Ý»ñ, ÙǨÝáõÛÝ ¿` ë»ñ­ï³­×³Í ÏÉÇ­Ý»ñ Ù³ñ­ç³­ÝÇ Ëáõ­Ã»­ñÇ Ù»ç:

Ø»ñ ³Û­ó»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­ÙÁÝ­Ï»É ¿ñ §Ü»ÛßÝÉ æ»á·­ñ»­ýÇϦ Ýϳ­ñ³­Ñ³­ÝáÕ ËÙµÇ Ñ³ÛïÝ­í»­Éáõ Ñ»ï. ѳ­Ù»­Ý³ÛÝ ¹»åë, ³Û¹­å»ë Ý»ñ­Ï³­Û³­ó³Ý Ýñ³Ýù: ²ÛÝ­å»ë áñ, ëïáñçñ­Û³ Ýϳ­ñ³­Ñ³­ÝáõÙ­Ý»­ñÁ Ñ»ñ­Ãáí ¿ÇÝù ϳ­ï³­ñáõÙ: ºñ­Ïáõ ï³­ñÇ Ñ»­ïá ÙdzÛÝ Ç­Ù³­ó³Ýù, áñ ¹ñ³Ýù ³ñ­Ï³­Í³ËÝ­¹Çñ­Ý»ñ »Ý »­Õ»É, á­ñáÝù ·³Ý­Ó»ñ »Ý á­ñá­Ý»É: §Ü»ÛßÝÉ æ»á·­ñ»­ýÇ­ÏǦ Ýϳ­ñ³­Ñ³­ÝáÕ ËáõÙ­µÁ, ³Û­Ýá­õ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇí, ýÇÉÙ óáõ­ó³¹­ñ»ó §Ù»ñ¦ ݳ­íÇ Ù³­ëÇÝ:

²ÛÝ, ÇÝã Ù»Ýù ï»­ë³Ýù, ëå³­ë³­ÍÇó í»ñ ¿ñ:

²­Ù»Ý ÇÝãÝ ¿ñ ѳ­ÙÁÝÏ­ÝáõÙ: øÇ­¹Á, §¾¹­í»Ý­ã»ñ ¶»É­ÉÇݦ ëáõ­½»­Éáõó ³­é³ç, ³Ù­µáÕç ·áõÛ­ùÁ ï»­Õ³­÷á­Ë»É ¿ñ ³é·­ñ³í­í³Í §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ýï¦ Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ݳí: ²Û¹ ÃíáõÙ ¨` Ãݹ³­Ýáíݻ­ñÁ: ºí ù³­ÝÇ áñ ¹ñ³Ýù ³­í»­ÉÇ ß³ï ¿ÇÝ, ù³Ý Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ñ ï»­Õ³¹­ñ»É, Ãݹ³­Ýáíݻ­ñÇ ÙÇ Ù³­ëÁ û·­ï³­·áñÍ­í»É ¿ñ áñ­å»ë ͳݭñ³­µ»é: ¸ñ³ ѳ­Ù³ñ ¿É ¹ñ³Ýù Ç­ñ³ñ íñ³ ÁÝ­Ï³Í ÙÇ ÏáõÛï ¿ÇÝ Ï³½­Ù»É: ܳ­íÁ Éù»­Éáõó ³­é³ç ³Û­ñ»É ¿ÇÝ` ݳ­Ë³­å»ë ¹áõñë µ»­ñ»­Éáí óݭϳñ­Å»ù Ç­ñ»ñÝ áõ í³­×³­é»­Éáí ³ÛÝ ³­Ù»­ÝÁ, ÇÝ­ãÁ Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ñ: ²Û¹ ¿ñ å³ï­×³­éÁ, áñ áã ݳ­íÇ ÏÙ³Ëù ϳñ, áã µ»é­Ý»ñ:

§ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝǦ í»ñ­çÇÝ û­ñ»­ñÇ å³ï­Ï»­ñÁ ³Ûë­å»ë ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ í»­ñ³­Ï³Ý·­Ý»É:

²­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ³­í³­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ݳ­í³­å»ï øÇ­¹Á ݳ­íÁ Ãá­Õ»É ¿ ȳ èá­Ù³Ý ·»­ïÇ ·»­ï³­µ»­ñ³­ÝáõÙ, ÇëÏ ÇÝ­ùÁ Ù»Ï­Ý»É ÜÛáõ-Úáñù` Çñ ѳñ­ó»­ñÁ Éáõ­Í»­Éáõ: ܳ­íÇ ³Ýӭݳ­Ï³½­ÙÇ ³Ý­¹³Ù­Ý»­ñÁ, ݳ­í³­å»­ïÇÝ ëå³­ë»­Éáí, ϳ­Ù³ó-ϳ­Ù³ó í³­×³­é»É »Ý ݳ­íÇ íñ³ ¹»é¨ë ٭ݳ­ó³Í µ»­éÁ: ºñµ å³ñ½ ¿ ¹³ñ­Ó»É, áñ øÇ­¹Á ³ÛÉ¨ë ­ãÇ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáõ, Ýñ³ Ù³ñ­¹ÇÏ Ý³­íÇ íñ³­ÛÇó ѳ­Ý»É »Ý ³ÛÝ ³­Ù»­ÝÁ, ÇÝ­ãÁ Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ »­Õ»É ¨ ³Û­ñ»É »Ý ݳ­íÁ: ²Ûë­ï»Õ Çß­ËáÕ ù³­ÙÇÝ Ñ³­ñ³í-³ñ¨»É­Û³ÝÝ ¿: ÎÕ½áõÙ Ù»ñ »­Õ³Í µá­Éáñ 20 û­ñ»­ñÇ Áݭóó­ùáõÙ ÷ãáõÙ ¿ñ ³Û¹ ù³­ÙÇÝ: ÆëÏ Ñá­ë³Ý­ùÁ ÑÛáõ­ëÇë-³ñ¨ÙïÛ³Ý ¿, ³Û­ëÇÝùÝ` ѳ­ÙÁÝÏ­ÝáõÙ ¿ ù³­Ùáõ Ñá­ë³Ý­ùÇÝ (ù³­ÙÇ ÷ãáõÙ ¿ Ïá٭ݳ­óáõÛ­óÇÝ, ÇëÏ Ñá­ë³Ý­ùÁ` ÏáÕ٭ݳ­óáõÛ­óÇó): ¸ñ³ ѳ­Ù³ñ ¿É, »ñµ ˳ñë­Ë³­×á­å³­ÝÁ ³Ûñ­í»É ¿, ݳ­íÇ ³Ûñ­í³Í Ùݳ­óáñ¹­Ý»­ñÁ ·»­ïÁ ùß»É-ï³­ñ»É ¿ µ³ó Íáí áõ ѳëó­ñ»É ȳ èá­Ù³­ÝÇ ·»­ï³­µ»­ñ³­ÝÇó »­ñ»ù ÙÕáÝ Ñ»­é³­íá­ñáõÃ­Û³Ý íñ³ ·ïÝíáÕ Î³­ï³­Éǭݳ ÏÕ½Ç ¨ ßåñï»É ³­÷»­ñÇÝ: ¸ñ³­Ýáí ¿ µ³­ó³ïñ­íáõ٠ݳ­íÇ Ùݳ­óáñ¹­Ý»­ñÇ ·ïÝí»­Éáõ í³Û­ñÁ` ÏÕ½áõ ÑáÕ­Ù³­ßáõÝã ³­÷ÇÝ: àã ÙÇ Ý³­í³­å»ï »ñµ¨¿ ãÇ Ý»­ïÇ Ë³­ñÇëË ÏÕ½áõ ÑáÕ­Ù³­ÏáÕÙ ³­÷ÇÝ, »ñµ Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ ßñç³Ý­ó»É ÏÕ½ÇÝ ¨ ÑáÕ­ÙÇó å³ßï­å³Ý­í³Í  ˳­Õ³Õ ݳ­í³­Ù³­ïáõÛó ·ïÝ»É: ²Û­ëÇÝùÝ` ù³­ÙÇÝ ¿ ùß»É-ï³­ñ»É ݳ­íÁ áõ ѳëó­ñ»É ³Û¹­ï»Õ: ²Û¹ Ù³­ëÇÝ ¿ íϳ­Ûáõ٠ݳ¨ çñÇ Ëá­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ 3-4Ù (ÑÇ­ß»Ýù, áñ ݳ­íÇ çñ³­ï³­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ 400ï­ ¿, ³Û­ëÇÝùÝ` ϳñÍñ Ñáõ­ÝÇ ÑåÙ³Ý Ëá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿ ÝÙ³Ý Ý³­íÇ Ñݳ­ñ³­íáñ Ùݳ­óáñ¹­Ý»­ñÇ ·á­Û³ó­Ù³­ÝÁ) ¨ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ` Ïٳ˭ùÇ µ³­ó³­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ³­÷³­Ïá­ÍáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ýù ¿ñ:

ºí ³Ûë­å»ë, ݳ­íÇ ³Ûñ­í³Í Ïٳ˭ùÁ óñÇí ¿ »­Ï»É γ­ï³­Éǭݳ ÏÕ½áõ ³ñ¨»É­Û³Ý ³­÷³­Ù»ñÓ ù³­ñ»­ñÇÝ:

úí­Ïdz­Ýá­ëÇ ³­É»­µ³­ËáõíÛáõ­ÝÁ ³­í³ñ­ïÇÝ ¿ ѳëó­ñ»É ·áñ­ÍÁ Ïáñ­Í³­Ý»­Éáí ³ÛÝ ³­Ù»­ÝÁ, ÇÝ­ãÁ ã¿ñ ѳëó­ñ»É Ïñ³­ÏÇ ½áÑ ¹³é­Ý³É:

²Û­¹áõ­Ñ³Ý­¹»ñÓ, Ù»Ýù ÷áñ­ÓáõÙ ¿ÇÝù ¿­ÉÇ ÇÝã-áñ µ³Ý ·ïÝ»É: êáõ½­íáõÙ ¿ÇÝù ÏñÏÇÝ áõ ÏñÏÇÝ` ë³Ý­ñ»­Éáí Íá­íÇ Ñ³­ï³­ÏÁ ÙÇÝ㨠35Ù ­Ëá­ñáõí۳ٵ, µ³Ûó γ­ñǵ­Û³Ý  Íá­íÇ ëïáñçñ­Û³ ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõ­ÝÇó µ³­óÇ áõ­ñÇß á­ãÇÝã ã·ï³Ýù:

2009Ã.-ÇÝ åñá­ý»­ëáñ ´Ç­Ï»­ñÇ (²ØÜ, ÆÝ­¹Ç³­Ý³ ѳ­Ù³É­ë³­ñ³Ý) ËáõÙ­µÁ ëÏë»ó Çñ å»­ÕáõÙ­Ý»­ñÁ ѳۭϳ­Ï³Ý ݳ­íÇ Ëáñ­ï³Ï­Ù³Ý í³Û­ñáõÙ: ÐÝ¿³­µ³Ý­Ý»­ñÁ Ù³ñ­ç³­ÝÇ ß»ñ­ïÇ ï³Ï ѳÛï­Ý³­µ»­ñ»­óÇÝ áխݳ­÷³Û­ïÇ ÙÇ Ù³­ëÁ ¨ ÷³Û­ï» ·³­Ù»ñ: ´Ý³­÷³Û­ïÁ, á­ñÇó å³ï­ñ³ëï­í³Í ¿ñ áխݳ­÷³Û­ïÁ, Ù³­É³­µ³ñ­Û³Ý ÑݹϳխÝáõó ¿ñ, á­ñÁ ³­í»­Éáñ¹ ³Ý­·³Ù ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ñ ݳ­íÇ Ñݹϳ­Ï³Ý ͳ­·áõ­ÙÁ: ö³­Ï³­ÝÇ ï»­ë³ÏÝ áõ Ùdzó­Ù³Ý Ó­¨Á »Ý­Ã³¹­ñ»É ¿ÇÝ ï³­ÉÇë, áñ ݳ­íÁ ϳ­éáõó­í»É ¿ñ êáõ­ñ³­ïáõÙ:

îáõ­Å³Í í³­×³­é³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ ¹³­ï³­í³­ñáõí۳­ÝÁ Ù³ë­Ý³Ï­óáÕ Ç­ñ»Ýó Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇ ÙÇ­çá­óáí ϳ­ñá­Õ³­ó»É ¿ÇÝ ³­å³­óáõ­ó»É áã ÙdzÛÝ Ý³­íÁ, ³Ûɨ Ýñ³ áÕç áõ­Õ»­µ»­éÁ ѳ­Û»­ñÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­Éáõ ÷³ë­ïÁ: Üñ³Ýù íϳ­Û³­Ïá­ã»­óÇÝ ¨’ 1688Ã.-Ç ÀÝ­Ï»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³­Ó³Û­Ý³­·Ç­ñÁ §Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ³½­·áõÃ­Û³Ý Ñ»ï¦, ¨’ Ø»Í Øá­Õá­ÉÇ áõ ²Ý·­Édz­ÛÇ Ã³­·³­íá­ñÇ ÙÇç¨ »­Õ³Í ѳ߭ïáõÃ­Û³Ý å³Û­Ù³­Ý³­·Ç­ñÁ:

¸³­ï³ùÝ­ÝáõÃ­Û³Ý ÝÛáõ­Ã»­ñÇ ³Ù­÷á­÷áõ­ÙÁ, áñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ñ»É ¿ñ ·É˳­íáñ µ³­ñáÝ Éáñ¹ à­õáñ­¹Á, ³ë­ï³­ï»É ¿, áñ §ø»­¹³Ë Ø»ñ­ã³Ý­ïÁ¦` §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦, å³ï­Ï³­Ý»É ¿ ѳ­Û»­ñÇÝ. §ÆÝã­å»ë Éë»­óÇù, íϳ­Ý»­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý, áñ ݳ­íÁ ¨ Ýñ³ áõ­Ý»ó­í³Í­ùÁ å³ï­Ï³­ÝáõÙ »Ý ѳ­Û»­ñÇÝ ¨ ³ÛÝ ³Ý­Ó³Ýó, áí­ù»ñ ó­·³­íá­ñÇ Ñ»ï ˳­Õ³Õ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ áõ­Ý»Ý¦:

¸³­ï³­ñ³­ÝÇ áõ­ß³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ·ñ³­í»É ¿ñ ¨ ³ÛÝ Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùÁ , áñ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ³Ý­ó³·­ñ»­ñÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõÝÝ áõ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ¹ñáßÝ û·­ï³­·áñ­Í»­ÉÁ Ç­ñ³­íáõÝù ãåÇ­ïÇ Ý»­ñ³­å³­Ñ»ÇÝ øÇ­¹ÇÝ` Ûáõ­ñ³ó­Ý»É ݳíÝ áõ Ýñ³ µ»­éÁ: ²­í³­ñ³­Ý³­í»­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ, ·áñ­ÍáÕ û­ñ»Ý­ùÇ Ñ³­Ù³­Ó³ÛÝ, ѳñÏ ¿ñ áõ­Ý»­Ý³É ѳ­ïáõÏ ³­í³­ñ³­Ý³­í»­ñÇ ¹³­ï³­ñ³­ÝÇ á­ñá­ßáõ­ÙÁ:

øÇ­¹ÇÝ ÑÇ­ß»ó­ñÇÝ, áñ »­Ã» ³Ý­·³Ù §ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ³Ý­ó³­·Çñ áõ­Ý»­Ý³ñ ¨ Éá­Õ³ñ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ¹ñá­ßÇ Ý»ñ­ùá, ¹³ñÓ­Û³É å³ñ­ï³­íáñ ¿ñ ݳ­íÇ áõ µ»­éÇ í»ñ·­ñáõíÛáõÝ Ï³­ï³­ñ»É, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ Ó»éù µ»­ñ»É ²Ý·­Édz­ÛÇ Ï³Ù ³Ý·­Édz­Ï³Ý áñ¨¿ ïÇ­ñáõÛ­ÃÇ` ³­í³­ñ³­Ý³­íÇ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ¹³­ï³­ñ³­ÝÇ á­ñá­ßáõ­ÙÁ, ÇÝ­ãÁ ϳ­ï³­ñ»É ¿ñ ³ñ­ß³­í³Ý­ùÇÝ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ëï­í»­Éáõ ëϽµáõÙ` äÉÇ­Ùáõ­ïÇ áõ ÜÛáõ-Úáñ­ùÇ ³­ñ³Ý­ùáõÙ ³é·­ñ³í­í³Í ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý áã Ù»Í Ý³­íÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ: ÜÙ³Ý Ç­ñ³¹­ñáõÃ­Û³Ý ¹»å­ùáõÙ øÇ­¹Á Ïѳ­í³Ï­Ý»ñ ÙdzÛÝ Çñ Ù³ë­Ý»­µ³Å­ÝÇÝ, ÇëÏ Ï³ÛëñÝ ¿É` Çñ, ³Û­ëÇÝùÝ` ÇÝã­å»ë ëïá­ñ³·ñ­í»É ¿ñ ѳ­Ù³­Ó³Û­Ý³·­ñáõÙ: 곭ϳÛÝ áã ÙÇ ÝÙ³Ý µ³Ý ã¿ñ »­Õ»É, ÇëÏ Ã³­É³Ý­í³Í ÷á­Õ»ñÝ áõ ³å­ñ³Ý­ùÁ µ³­Å³Ý-µ³­Å³Ý ¿ñ ³ñ­í»É: øÇ­¹Á áã ÙÇ Ï»ñå ãϳ­ñá­Õ³­ó³í µ³­ó³ï­ñ»É, û ÇÝ­ãáõ ç³Ýù ãÇ Ã³­÷»É ݳ­íÇ ¹³­ï³­Ï³Ý ѳï­Ï³ó­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ ¨ ïÝû­ñÇ­Ý»É ¿ áÕç µ»­éÁ Çñ ѳ­Û»­óá­Õáõí۳ٵ:

л勉­µ³ñ, ÙÇ­ç³½­·³­ÛÇÝ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÇ Ñ³­Ù³­Ó³ÛÝ` Íá­í³­Ñ»­Ý³­Ï³Ý ó­É³­ÝÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ ë»­÷³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý û­ñ»Ý­ùÇ ÷á­÷á­ËáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­·»ó­Ý»É: ö³ë­ïá­ñ»Ý, áõ­Ý»ó­í³Í­ùÇ ë»­÷³­Ï³­Ý³­ï»­ñ»­ñÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý û­ñǭݳ­Ï³Ý ïÇï­Õá­ëÁ:

øÇ­¹Á ³­Ù»­Ý³­µ³ñÓñ Ù³­Ï³ñ­¹³­ÏÇ Ñá­í³­Ý³­íáñ­Ý»ñ áõ ³­ç³­ÏÇó­Ý»ñ áõ­Ý»ñ, ³Û­¹áõ­Ñ³Ý­¹»ñÓ Ýñ³Ý ãѳ­çáÕ­í»ó Ëáõ­ë³­÷»É ³ñ­¹³­ñ³­¹³­ïáõíÛáõ­ÝÇó: ¸³­ï³­ñ³­ÝáõÙ ³­å³­óáõó­í»ó, áñ Ýñ³ ·áñ­Íá­ÕáõÃÛáõÝ­Ý»­ñÁ Íá­í³­Ñ»­Ý³­Ï³Ý ¿ÇÝ:

²ÛÝ, áñ ݳ­í³­å»ï øÇ­¹Á ·áñ­ÍáõÙ ¿ñ áñ­å»ë Íá­í³­Ñ»Ý, ¨ áã û áñ­å»ë ϳ­å»ñ, íϳ­Û»É ¿ñ ³Ý·­Édz­Ï³Ý úëï-Æݹ­Û³Ý ÁÝ­Ï»­ñáõí۳­ÝÁ å³ï­Ï³­ÝáÕ 36 Ãݹ³­Ýá­Ã³­ÏÇñ §êÏÇ­å»ïñ¦ ݳ­íÇ Ý³­í³­å»­ïÁ: ºñµ 1697Ã.-ÇÝ (§ø»­¹³­ËÇ í³­×³­é³­Ï³­ÝÁ¦ ½³í­Ã»­Éáõó 1 ï³­ñÇ ³­é³ç) øÇ­¹Á ѳñ­Ó³Ï­í»É ¿ ³ñ­Å»­ù³­íáñ Ç­ñ»­ñáí ͳݭñ³­µ»é, ³Ûë­å»ë Ïáã­í³Í, §Ù³í­ñdz­Ï³Ý¦ ݳ­í»­ñÇ å³­Ñ³­Ï³ËÙ­µÇ íñ³ áõ­Õ»Ï­óáÕ §êÏÇ­å»ïñ¦ ݳ­íÁ ¹³­Å³Ý ѳ­Ï³­Ñ³ñ­í³Í ¿ ïí»É Íá­í³­Ñ»­ÝÇÝ:

§º­Ã» Ù»ñ ݳ­íÁ ãáõ­Õ»Ï­ó»ñ Ýñ³Ýó, øÇ­¹Á, ³Ý­Ï³ë­Ï³Í, Ïó­É³­Ý»ñ ³é­çÇó Áݭó­óáÕ µá­Éáñ ݳ­í»­ñÁ¦,- ѳۭﳭñ³­ñ»É ¿ §êÏÇ­å»ï­ñǦ ݳ­í³­å»­ïÁ:

Æ í»ñ­çá, ³ñ­¹³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ѳխûó: سë­Ý³­ÏÇ: Ìá­í³­Ñ»­ÝÁ ¹³­ï³­å³ñï­í»ó áõ ϳ­Ë³­Õ³Ý µ³ñÓ­ñ³ó­í»ó, 볭ϳÛÝ µ»­éÁ û­ñǭݳ­Ï³Ý ï»­ñ»­ñÇÝ ãí»­ñ³­¹³ñÓ­í»ó ¨ ïáõ­Å³Í­Ý»­ñÇÝ ÷á˭ѳ­ïáõ­óáõÙ ãïñí»ó:


Շուտով


* “ԱՅԱՍ” ԱԿՈՒՄԲԻ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

*
Հայտնի Ֆիննացի դերասան Վիլլե Հաապասալո (ֆիլմ՝ “Ազգային որսի առանձնահատկությունները”) ԱՅԱՍ ակումբի հյուրն է: (աջից երկրորդը).

*

*

ԷՔՍՏՐԵՄԱԼ ՍՊՈՐՏԱՁԵՎԵՐԻ ՓԱՌԱՏՈՆ ՍԵՎԱՆԱ ԼՃՈՒՄ – 2014
Հարգելի ընկերներ,
Օգոստոսի 10-ից ԱՅԱՍ ակումբի ջրասուզակների բազայում (Շորժա, 500մ Նկարիչների հանգստյան տնից) անց է կացվելու էքստրեմալ սպորտաձևերի ՓԱՌԱՏՈՆ
Փառատոնի գործընկերներ՝
“Սպիտակ Ագռավ” (“White Crow”) փաբը:
Կապ:  +374 91 315952 Վարդան

diving@ayas.am

*

*

“ԿԻԼԻԿԻԱ” առագաստանավի ջրարկման 10–ամյակը

25-28 Մայիսի 2012 թ.



“ԱՅԱՍ” ԾՈՎԱՅԻՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԿՈՒՄԲԻ ԱՌԱԳԱՍՏԱՆԱՎԱՅԻՆ ԴՊՐՈՑ

Կարեն Բալայան. Նավապետ. Դիպլոմ Nо. 24/90

Աշոտ Խաչատրյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0002

Ալեքսանդր Մարգարյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0003

Արմեն Եսայան. Նավավար. Վկայական Nо. 0004

Կարեն Դանիելյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0005

Հայկ Սադօյան. Նավավար. Վկայական Nо. 006

Արա Թամանյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0013

Ռաֆայել Մկրտչյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0015

Արամազդ Բաբայան. Նավավար. Վկայական Nо. 0016

Արսեն Սեդրակյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0017

Կորյուն Տարախչյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0018

Կորյուն Ավագյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0020

Արմեն Սայատչյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0021

Սուրեն Մինասյան. Նավավար. Վկայական Nо. 0022

Արսեն Ստեփանյան. Մոտոնավակի Նավավար (Մինչև 250 ձ.ու. հզորությամբ շարժիչով). Վկայական Nо. 0023


ՀՀ ԳԱԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ

«ԱՅԱՍ» Ծովային Հետազոտությունների Ակումբ

«ԾՈՎԻ ՄՇԱԿՈՒՅԹԸ – ՄԱՐԴԿՈՒԹՅԱՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹՆ Է

ՔԱՂԱՔԱԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ

«ԱՅԱՍ» Ծովային Հետազոտությույնների Ակումբի 30ամյակին նվիրված

Երևան, 21 – 24 Հոկտեմբերի, 2015 թ.

1. Նպատակ

Նախագծի նպատակն է գիտաժողովի կազմակերպումը: Գիտաժողովի շրջանակներում են` պատմության ուսումնասիրությունները և փորձարառական հետազոտությունները, հնագիտությունը, նավագնացությունը, նավաշինությունը, ազգագրությունը, մշակույթների փոխազդեցությունը, ավանդույթների ձևավորումն ու առասպելների պատմական արժանահավատության ճանաչումը և պատմության և մշակույթի հետ առնչվող նման խնդիրները:

2. Ընդհանուր իրավիճակ

1985 թվականին Երևանում հիմնադրվել է «ԱՅԱՍ» Ծովային Հետազոտությույնների Ակոմբ:

Ակումբը սկսեց զբաղվել հին տարեգրությունների ուսումնասիրությամբ, մասնակցել հնագիտական արշավների, վերականգնել հին նավեր: Ակումբի գործունեության ընթացքում հաջողվեց հավաքել մոտ երկու հազար պատմական հետաքրքրություն ներկայացնող առարկաներ, վերականգնել Մեծ Հայքի գետային և լճային նավագնացությունում և Կիլիկիայի ծովային նավագնացությունում գործածվող 26 նավատեսակներ, պատրաստել հին նավերի մանրակերտներ: Այդ ամենը ակումբին թույլ տվեց կազմակերպել 15 թեմատիկ ցուցահանդեսներ, որոնք մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել:

Ստեղծման օրվանից ակումբը իր արջև դրեց երկու գլխավոր նպատակներ` կառուցել Կիլիկյո Հայկական առագաստանավի գործող կրկնօրինակը, հաջորդող նավարկության նպատակով և ստեղծել Ծովային Թանգարան Երևանում: Արդյունքում, 6 տարի հետազոտումներից հետո սկսվեց նավի կառուցումը և 11 տարվա ընթացքում կառուցվեց 13-րդ դարի հայկական առևտրական նավի կրկնօրինակը, որը 2002 թվականին ջրարկվեց Սևանա լճում: Երկու տարի անց «Կիլիկիան»` այսպես անվանվեց առագաստանավը, տեղափոխվեց Փոթի, որտեղից մեկնարկեց եռամյա պատմական արշավը Եվրոպայի շուրջ միջնադարյան հայ առևտրականների երթուղիներով: Երեք տարվա նավարկության ընթացքում (2004-2006 թթ.) առագաստանավը անցավ ավելի քան 15 000 ծովային մղոն, այցելեց 63 նավահանգիստներ 25 երկրներում:

Պատմության մեջ «ԿԻԼԻԿԻԱե նավը միակն է, որին հաջողվեց շրջանցել Եվրոպան ջրով:

2007 թ. ԱՅԱՍ Ակումբը ԱՆԱՀԻՏ ասոցիացիայի հետ համատեղ ձեռնարկեց նավարկություն դեպի Կարիբյան ծովի կղզիներ, 1699 թ. այնտեղ խորտակված “Քեդախի Վաճառական” հայկական նավի հետքերով: Նավը հայտնաբերվել և նկարահանվել է:

2008 թ. ակումբի անդամները սկսել են կառուցել ակումբի կողմից վերականգնված Սևանի ավանդական ձկնորսական նավակը և 2009 թ. ամռանը նավակներից երկուսը ակոսում էին Սևանի պաղ ջրերը: Նույն թվականին կազմակերպվեց ավանդական առագաստանավերի առաջին մրցույթ:

Այսօր «ԱՅԱՍ» Ակումբը մշակում է նոր հետազոտական նախագծեր:

3. Հիմնավորումը

“ԱՅԱՍ” Ծովային Հետազոտությունների Ակումբը արդեն 30 տարի զբաղվում է հայ նավագնացության և նավաշինության պատմության հարցերի ուսումնասիրությամբ, բացահայտում հայագիտական ոլորտում անհայտ էջեր: Ակումբը վերականգնել է Մեծ Հայքի գետային և լճային նավագնացությունում օգտագործվող 26 նավատեսակներ, որից երկու տեսակներ` Կիլիկիայի Հայկական թագավորության  ծովային արևտրական առագաստանավը և Սևանի ավանդական ձկնորսական առագաստանավակը կառուցվել էին իրական չափերով և փորձարկվել: “Կիլիկիա” առագաստանավով իրականացվեց պատմական փորձարկում /համեմատաբար նոր ասպարեզի՝ փորձարարական պատմություն շրջանակներում/` արշավ հայ արևտրականների ծովային երթուղիներով: Արշավը հետապնդում էր մի քանի նպատակներ` ինչպես էին նավարկում այսպիսի նավերով, նավի պահվածքը տարբեր պայմաններում` լճում, ծովերում, օվկիանոսում, ստուգվեց քամու նկատմամբ ընթացքի անկյունը, առաջին անգամ փորձարկվեց միջնադարում օգտագործվող սիմետրիկ եռանկյուն /լատինական/ առագաստի աշխատանքը: Արդյունքում ԱՅԱՍ ակումբը այս պահին միակ այսպիսի փորձ ունեցող թիմն է և մասնագետները շատ հարցերում խորհրդակցում են Ակումբի մասնագետների հետ:

ԱՅԱՍ Ակումբի ամբողջ աշխատանքը կատարվում էր ՀՀ ԳԱԱ Պատմության Ինստիտուտի հետ սերտ համագործակցությամբ, ինչը ապահովում է ծրագրերի հզոր գիտա-պատմական հիմք, հանդիսանալով հաջողությունների գրավականը:

Ակումբի ծրագրերը շարունակական էն և պարբերական կազմակերպվող գիտաժողովները անհրաժեշտ են ինչպես աշխատանքների արդյունքները ներկայացնելու, այդպես նաև ասպարեզում գիտնականներին իրար հետ հավաքելու և նոր հորիզոնները նշելու համար: Այդ ամենը ակտուալ է դարնում հենց այսօր, երբ մեր հարևանները աղավաղում են և յուրացնում են մեր անցյալը և անհրաժեշտ է պատշաճ մակարդակով ներկայացնել մեր պատմությունը և կանխել մեր անցյալը յուրացնելու բոլոր ոտնձգությունները:

4. Նկարագրումը

Միջազգային գիտաժողովը կտևի երեքից հինգ օր: Հրավիրված են գիտնականներ Հայաստանից և արտասահմանից, որոնք կներկայանան զեկուցումներով և հաղորդագրություններով: Գիտաժողովին ներկայացված նյութերը տպագրվելու են:

Գիտաժողովի ժամանակ կկազմակերպվի նաև լուսանկարչական ցուցահանդես ուսումնասիրած թեմաներով և նվիրված ակումբի գործունեությանը:

6. Սպասվող արդյունքներ

Նման համատեղ գիտաժողովի կազմակերպումը հերթական փուլ է անցյալ դարերի պատմական ժառանգության ուսումնասիրության բնակավարում, համաշխարհային քաղաքակրթության պատմության մեջ հայ ազգային ներդրման լուսաբանման հարցում, հատկապես, հայկական նավագնացության և նավաշինության ասպարեզում:

«ԱՅԱՍ» Ծովային Հետազոտությունների Ակումբ

Գիտական խմբագրության կազմ

  1. Աշոտ Մելքոնյան, ակադեմիկոս, պ.գ.դ., ՀՀ ԱԳԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն
  2. Էդուարդ Դանիելյան, պ.գ.դ., ՀՀ ԱԳԱ Պատմության ինստիտուտի հին դարերի պատմության բաժնի վարիչ
  3. Կարեն Բալայան, ԱՅԱՍ “ Ծովային հետազոտությունների ակումբի նախագահ
  4. Գագիկ Պողոսյան (Խախբակյան), ԱՅԱՍ” Ծովային հետազոտությունների ակումբի գիտնականների համքարության ղեկավար



Տեղեկությունը թարմացվում է



“ԱՅԱՍ” Ծովային Հետազոտությունների Ակումբի Դայվինգ Դեպարտամենտ

*

Դեպարտամենտի ղեկավար` հրահանգիչ Ռաֆայել Մկրտչյան (ARM.ACSDI.0001)

Հրահանգիչ Արտակ Էլմասակյան (ARM.ACSDI.0002)

*

ԱՅԱՍ Ակումբի վարպետ–սուզակներ

Կարեն Բալայան (ARM.ACSDM.0001)

Վադիմ Պիլցով. Divemaster (ARM.ACSDM.0002)

Անդրեյ Շովգելյա. Divemaster (ARM.ACSDM.0003)

Սերգեյ Լիկսունով. Divemaster (ARM.ACSDM.0004)

Ալբերտ Ասոյան (ARM.ACSDM.0005)

Անժելա Սարգսյան (ARM.ACSDM.0006)

*

ԱՅԱՍ Ակումբում երկրորդ աստիճանի ուսման փուլը անցած` լեռնային ջրավազաններում մինչև 36 մետր իսկ ծովի մակարդակում մինչև 40 մետր սուզվելու իրավունքով անձանց ցուցակը.

Անդրեյ Շովգելյա (ARM.ACSDG2.0001)

Արեգ Նալբանդյան (ARM.ACSDG2.0002)

*

ԱՅԱՍ Ակումբում արաջին աստիճանի ուսման փուլը անցած` լեռնային ջրավազաններում մինչև 15 մետր իսկ ծովի մակարդակում մինչև 17 մետր սուզվելու իրավունքով անձանց ցուցակը.

Ալեքսանդր Մարգարյան (ARM.ACSDG.0005)

Արմեն Խալաթյան (ARM.ACSDG.0006)

Գագիկ Մարգարյան (ARM.ACSDG.0007)

Կարեն Քոլոյան (ARM.ACSDG.0008)

Քրիստինե կարապետյան (ARM.ACSDG.0009)

Սամվել Ռոստոմյան (ARM.ACSDG.0010)

Արտաշես Էմին (ARM.ACSDG.0011)

Անահիտ Դավթյան (ARM.ACSDG.0012)

Արա Թամանյան (ARM.ACSDG.0013)

Արմենակ Ավագյան (ARM.ACSDG.0014)

Միգրան Սահակյան (ARM.ACSDG.0015)

Գևորգ Էլմասակյան (ARM.ACSDG.0016)

Արթուր Ղումաշյան (ARM.ACSDG.0017)

Անահիտ Մաթևոսյան (ARM.ACSDG.0018)

Դավիթ Գևորգյան (ARM.ACSDG.0019)

Արշակ Ավագյան (ARM.ACSDG.0020)

Արկադի Խաչատրյան (ARM.ACSDG.0021)

Ա. Ռեզա Շամս (ARM.ACSDG.0022)

Գևորգ Կարապետյան (ARM.ACSDG.0023)

Գոր Գրիգորյան (ARM.ACSDG.0024) յունգա

Դանիել Թագվորյան (ARM.ACSDG.0025) յունգա

Արմեն Հարությունյան (ARM.ACSDG.0026) յունգա

Գեղամ Հարությունյան (ARM.ACSDG.0027)

Դմիտրո Սամարեց(ARM.ACSDG.0028)

Վաչագան Անդիկյան(ARM.ACSDG.0029)

Հովսեփ Մանուկյան(ARM.ACSDG.0030)

Բաբկեն Հակոբյան(ARM.ACSDG.0031)

Արմեն Տոնոյան(ARM.ACSDG.0032)

Արթուր Հայրապետյան(ARM.ACSDG.0033)

Վահրամ Աֆանդյան(ARM.ACSDG.0034)

Աշոտ Աֆանդյան(ARM.ACSDG.0035)

Միքաել Աֆանդյան(ARM.ACSDG.0036)

Արտաշես Բաղդասարյան(ARM.ACSDG.0037)

Արթուր Մանկիկյան(ARM.ACSDG.0038)

Միլա Համզայան(ARM.ACSDG.0039)

Անդրեյ Շովգելյա (ARM.ACSDG.0040)

Ռաֆաել Խաչատրյան (ARM.ACSDG.0041)

Արման Աստաբատյան (АRМ.ACSDG.0042)

Ալբերտ Ասոյան (ARM.ACSDG.0043)

Արտաշես Կանդարյան(ARM.ACSDG.0044)

Հայկ Վարդանյան (ARM.ACSDG.0045)

Կարեն Դանիելյան (ARM.ACSDG.0046)

Անժելա Սարգսյան (ARM.ACSDG.0047)
Արմեն Մալխասյան (ARM.ACSDG.0048)

*

Սուզակներ /դայվերներ/ ԱՅԱՍ ակումբի վետերաններ`

Կարեն Բալայան   Մամիկոն Հակոբյան

*

*

Մեր ընկերները

Вадим

Վադիմ

Vahe

Վահե

Stepan

Ստեփան

diving@ayas.am


 

սդսս